
Na zdjęciu: Piła Tarczowa 1500w – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to jest piła tarczowa?
Piła tarczowa, czyli pilarka tarczowa, to maszyna tnąca obracającą się tarczą z zębami. W warsztatach stolarskich dominują pilarki stołowe, w których tarcza wystaje ze stołu, a materiał prowadzi się po nim, oraz piły formatowe (formatówki) z przesuwnym wózkiem do cięcia dużych płyt. Starsze pokolenie mówi na stacjonarną pilarkę krajzega. Nazwą piła tarczowa określa się też samą tarczę tnącą, którą zakłada się na wrzeciono maszyny.
Do czego służy piła tarczowa?
- cięcie wzdłużne desek i kantówek wzdłuż włókien,
- cięcie poprzeczne na długość z prowadnicą kątową lub na wózku,
- formatowanie płyt meblowych, sklejki, MDF i płyt laminowanych,
- cięcie pod kątem przy pochylonej tarczy, fazowanie krawędzi,
- wykonywanie wpustów i wrębów przy obniżonej tarczy.
Rodzaje pił tarczowych
| Rodzaj | Cechy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Pilarka stołowa | tarcza pod stołem, prowadnica równoległa | stolarnia, budowa, cięcie wzdłużne |
| Piła formatowa | przesuwny wózek, często podcinacz | formatowanie dużych płyt meblowych |
| Ręczna pilarka tarczowa | narzędzie prowadzone ręcznie, często z szyną | cięcie na miejscu montażu |
| Pilarka do metalu | wolne obroty, tarcza HSS lub z węglikami | profile i pręty stalowe |
O jakości cięcia decyduje tarcza. Tarcze z zębami naprzemiennie skośnymi dobrze tną drewno w poprzek, z zębami płaskimi – wzdłuż włókien, a uzębienie trapezowo-płaskie stosuje się do płyt laminowanych, tworzyw i aluminium. Mało zębów oznacza szybkie, zgrubne cięcie, dużo zębów – czystą krawędź.
Jak wybrać piłę tarczową?
- Średnica tarczy i wysokość cięcia — określają najgrubszy materiał, który przetniesz w jednym przejściu.
- Otwór tarczy — musi odpowiadać średnicy wrzeciona; tarczy nie wolno rozwiercać.
- Stół i prowadnice — sztywna prowadnica równoległa i prowadnica kątowa decydują o dokładności.
- Nóż rozszczepiający — obowiązkowy, chroni przed zakleszczeniem tarczy i odbiciem.
- Wózek i podcinacz — przy formatowaniu płyt laminowanych zapobiegają wyszczerbieniom.
- Zasilanie — maszyny o większej mocy pracują zwykle na 400 V.
Najczęstsze błędy
- praca bez noża rozszczepiającego i osłony tarczy,
- cięcie wzdłużne z jednoczesnym użyciem prowadnicy równoległej i kątowej, co klinuje odcinek,
- przepychanie wąskich elementów palcami zamiast popychaczem,
- używanie tępej lub zabrudzonej żywicą tarczy,
- zakładanie tarczy o dopuszczalnej prędkości niższej niż obroty maszyny.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Odbicie materiału to najgroźniejsze zjawisko przy pilarkach – element zakleszczony między tarczą a prowadnicą może zostać wyrzucony z dużą prędkością w stronę operatora. Dlatego stój z boku linii cięcia, używaj noża rozszczepiającego i popychacza, a prowadnicę ustaw równolegle do tarczy. Obowiązują okulary, ochronniki słuchu i odciąg pyłu. Pęknięte tarcze lub tarcze z wyłamanymi zębami wycofuj z użycia. Tarczę wymieniaj przy wyjętej wtyczce, a żywicę regularnie usuwaj specjalnym preparatem.
Polecane produkty – piła tarczowa w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Piła formatowa 254mmZobacz produkt →
Piła formatowa 310mmZobacz produkt →
Pilarka stołowa 315 mm z wózkiem formatowym 2,2 kWZobacz produkt →Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Ukośnica – co to jest i jak wybrać
- Strugarka grubościówka – co to jest i jak wybrać
- Tarcza tnąca – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
pilarka tarczowa, pilarka stołowa, formatówka, krajzega, tarcza do piły
FAQ
Ile zębów powinna mieć tarcza do drewna?
Do szybkiego cięcia wzdłużnego wybiera się tarcze z mniejszą liczbą zębów. Do cięcia poprzecznego i płyt meblowych lepsza jest tarcza z dużą liczbą zębów, która zostawia gładką krawędź.
Czym różni się formatówka od pilarki stołowej?
Formatówka ma przesuwny wózek, na którym materiał przesuwa się razem z nim, oraz często podcinacz. Pozwala precyzyjnie ciąć duże płyty, czego zwykła pilarka stołowa nie zapewnia.
Co to jest odbicie przy pile tarczowej?
To gwałtowne wyrzucenie materiału przez tylne zęby tarczy w kierunku operatora. Zapobiega mu nóż rozszczepiający, prawidłowo ustawiona prowadnica i ostra tarcza.
Czy piłą tarczową do drewna można ciąć metal?
Nie. Pilarki do drewna mają zbyt wysokie obroty, a tarcze nie są przystosowane do stali. Do metalu służą przecinarki i pilarki tarczowe o niskich obrotach.