
Na zdjęciu: Szczypce tnące okrągłe (szczypce jubilerskie) – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to są szczypce?
Szczypce to ogólna nazwa grupy narzędzi ręcznych złożonych z dwóch ramion połączonych przegubem, które pracują na zasadzie dźwigni: niewielka siła na rękojeściach daje dużą siłę na szczękach. W mowie potocznej szczypce bywają nazywane kombinerkami (to właściwie szczypce uniwersalne) albo kleszczami – ta nazwa dotyczy zwykle szczypiec do wyciągania gwoździ i cięcia drutu.
W zależności od kształtu szczęk szczypce chwytają, przytrzymują, gną, tną, zaciskają lub rozpierają elementy.
Do czego służą szczypce?
- chwytanie i przytrzymywanie drobnych elementów,
- gięcie i formowanie drutu oraz blachy,
- cięcie drutu, przewodów i opasek,
- odkręcanie zapieczonych lub uszkodzonych elementów,
- montaż pierścieni osadczych i zawleczek,
- prace elektryczne – ściąganie izolacji, formowanie końcówek.
Rodzaje szczypiec
| Rodzaj | Szczęki | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Uniwersalne (kombinerki) | płaska część chwytna, okrągła wnęka, ostrze | chwytanie, gięcie, cięcie drutu |
| Tnące boczne i czołowe | ostrza | cięcie drutu, przewodów, gwoździ |
| Wydłużone (płaskie i półokrągłe) | długie, smukłe | trudno dostępne miejsca, elektronika |
| Zaciskowe (typu Morse) | blokowane mechanizmem | trzymanie bez użycia siły dłoni |
| Do segerów | końcówki do otworów pierścienia | pierścienie osadcze zewnętrzne i wewnętrzne |
| Nastawne (żabki) | regulowany rozstaw | rury, nakrętki, duże elementy |
Szczegóły poszczególnych typów opisują osobne hasła encyklopedii.
Jak wybrać szczypce?
- Przeznaczenie — do ogólnych prac wystarczą kombinerki, ale do cięcia lepsze są szczypce tnące, a do wąskich miejsc – wydłużone.
- Długość — dłuższe ramiona dają większą siłę, krótsze lepszą precyzję; typowe długości to 160–200 mm.
- Materiał i hartowanie — stal chromowo-wanadowa, indukcyjnie hartowane ostrza dłużej utrzymują ostrość.
- Rękojeści — dwukomponentowe zmniejszają zmęczenie dłoni; do prac pod napięciem tylko szczypce izolowane z oznaczeniem 1000 V.
- Przegub — powinien pracować płynnie i bez luzu.
Przykłady zastosowania
W warsztacie samochodowym szczypce uniwersalne służą do zdejmowania opasek przewodów, wyciągania zawleczek i przytrzymywania nakrętek przy odkręcaniu śruby z drugiej strony. W ślusarni szczypce tnące skracają drut spawalniczy i druty wiązałkowe, a szczypce zaciskowe trzymają elementy podczas wiercenia. Elektryk korzysta z wydłużonych szczypiec do formowania oczek na przewodach i z izolowanych kombinerek do prac w rozdzielnicach. W domu wystarczy zwykle komplet trzech szczypiec: uniwersalnych, tnących bocznych i wydłużonych, ewentualnie uzupełniony o szczypce nastawne do rur i syfonów.
Najczęstsze błędy
- używanie szczypiec zamiast klucza do nakrętek – niszczy to krawędzie,
- cięcie drutu hartowanego ostrzami nieprzeznaczonymi do tego,
- przedłużanie rękojeści rurą,
- uderzanie w szczypce młotkiem.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Przegub smaruj kroplą oleju i usuwaj z niego opiłki. Przechowuj szczypce w suchym miejscu, z ostrzami zamkniętymi. Przy cięciu drutu osłaniaj odcinany kawałek lub kieruj go w dół i noś okulary. Szczypce z uszkodzoną izolacją wycofaj z prac elektrycznych.
Polecane produkty – szczypce w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Szczypce tnące okrągłe (szczypce jubilerskie)Zobacz produkt →
Szczypce tnące półokrągłe (szczypce telefoniczne)Zobacz produkt →
Szczypce tnące półokrągłe (szczypce radiowe)Zobacz produkt →Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Szczypce tnące – co to jest i jak wybrać
- Szczypce wydłużone – co to jest i jak wybrać
- Szczypce zaciskowe – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
kombinerki, szczypce uniwersalne, kleszcze
FAQ
Czym różnią się kombinerki od szczypiec?
Kombinerki to jeden z rodzajów szczypiec – szczypce uniwersalne z częścią chwytną i ostrzem. Słowo „szczypce” obejmuje całą grupę, m.in. tnące, wydłużone i zaciskowe.
Jakie szczypce do prac elektrycznych?
Szczypce izolowane z oznaczeniem 1000 V i symbolem podwójnego trójkąta, sprawdzone pod kątem uszkodzeń izolacji.
Jaka długość szczypiec jest najbardziej uniwersalna?
W większości warsztatów sprawdza się długość około 180 mm – zapewnia dobrą siłę i nie jest zbyt duża do pracy w ciasnych miejscach.
Jakie szczypce powinny być w podstawowym zestawie?
Kombinerki, szczypce tnące boczne i szczypce wydłużone. Dla mechanika warto dodać szczypce zaciskowe, nastawne i komplet szczypiec do segerów.