
Na zdjęciu: Wkrętak 3.0x75mm – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to jest wkrętak?
Wkrętak to podstawowe narzędzie ręczne do wkręcania i wykręcania śrub oraz wkrętów z gniazdem w łbie. Potocznie nazywany jest śrubokrętem; w zależności od kształtu końcówki mówi się o wkrętaku płaskim, wkrętaku krzyżakowym, gwiazdkowym czy imbusowym.
Składa się z rękojeści, trzonu (grotu) i końcówki roboczej. Trzon wykonuje się ze stali chromowo-wanadowej lub S2, a rękojeść z tworzywa dwukomponentowego zapewniającego pewny chwyt.
Rozmiar wkrętaka określa się oznaczeniem końcówki i długością trzonu. Krótkie wkrętaki (tzw. „grzybki”) sprawdzają się w ciasnych miejscach, a długie trzony pozwalają dosięgnąć śrub ukrytych głęboko w obudowie czy komorze silnika.
Do czego służy wkrętak?
- montaż i demontaż osłon, obudów i elementów karoserii,
- prace elektryczne przy zaciskach i osprzęcie,
- regulacja i serwis maszyn,
- montaż mebli i okuć,
- precyzyjne prace przy elektronice (wkrętaki precyzyjne).
W profesjonalnym warsztacie wkrętak ręczny nadal jest niezastąpiony tam, gdzie liczy się wyczucie – przy delikatnych śrubach w tworzywie, przy pierwszym ruszeniu zapieczonej śruby i przy dokręcaniu bez ryzyka zerwania gwintu, co łatwo zdarza się przy pracy wkrętarką.
Rodzaje wkrętaków
| Typ końcówki | Oznaczenie | Gdzie spotkasz |
|---|---|---|
| Płaski | SL, szerokość × grubość ostrza | Zaciski elektryczne, starsze śruby |
| Krzyżakowy Phillips | PH0–PH3 | AGD, motoryzacja, elektronika |
| Krzyżakowy Pozidriv | PZ0–PZ3 | Wkręty do drewna, meble |
| Torx (gwiazdka) | T5–T50 | Samochody, elektronarzędzia |
| Imbus (sześciokąt) | Hex w mm lub calach | Maszyny, rowery, meble |
| Izolowany 1000 V | Oznaczenie VDE | Prace przy instalacjach elektrycznych |
Osobną grupę stanowią wkrętaki udarowe, z grzechotką oraz z wymiennymi bitami.
Jak wybrać wkrętak?
- Dopasowanie końcówki — PH i PZ wyglądają podobnie, ale nie są zamienne; zły dobór niszczy gniazdo.
- Materiał trzonu — stal S2 lub CrV z hartowaną końcówką.
- Rękojeść — dwukomponentowa, z sześciokątem pod klucz przy większych modelach.
- Przelotowy trzon — pozwala dobijać młotkiem przy zapieczonych śrubach.
- Zestaw — komplet najpopularniejszych rozmiarów wychodzi taniej niż pojedyncze sztuki.
Do warsztatu samochodowego warto skompletować wkrętaki płaskie kilku szerokości, krzyżakowe PH1–PH3 oraz Torx w popularnych rozmiarach, a do prac przy osprzęcie elektrycznym – zestaw izolowany. Wkrętaki z magnetyczną końcówką ułatwiają pracę w trudno dostępnych miejscach, bo śruba nie spada.
Najczęstsze błędy
- Używanie wkrętaka jako dłuta lub łomu.
- Za mała końcówka, która wyrabia gniazdo śruby.
- Zbyt mały nacisk osiowy na wkrętak krzyżakowy – końcówka wyskakuje.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Wyrobione lub ukruszone końcówki wymieniaj, bo niszczą śruby i grożą ześlizgnięciem. Nie trzymaj detalu w dłoni na linii pchnięcia. Przy instalacjach elektrycznych używaj wyłącznie wkrętaków izolowanych z oznaczeniem 1000 V i zawsze najpierw odłącz napięcie.
Polecane produkty – wkrętak w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Izolowany śrubokręt – co to jest i jak wybrać
- Bity – co to jest i jak wybrać
- Wkrętak dynamometryczny – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
śrubokręt, wkrętak płaski, wkrętak krzyżakowy, wkrętak Torx
FAQ
Czym różni się wkrętak PH od PZ?
Pozidriv ma dodatkowe nacięcia między ramionami krzyża i lepiej przenosi moment. Użycie PH w gnieździe PZ powoduje wyskakiwanie końcówki.
Wkrętak czy śrubokręt – która nazwa jest poprawna?
Obie są w użyciu; w nomenklaturze technicznej i normach stosuje się nazwę wkrętak.
Jaki wkrętak do prac elektrycznych?
Izolowany, z oznaczeniem VDE i 1000 V, najlepiej z wąskim trzonem do zagłębionych zacisków.
Jak dobrać rozmiar wkrętaka płaskiego?
Ostrze powinno wypełniać całą szerokość i głębokość nacięcia w łbie. Za wąskie lub za cienkie wkrętaki koncentrują nacisk na krawędziach i niszczą gniazdo.


