Wkrętarka - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Na zdjęciu: Wkrętarka Udarowa 20V – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest wkrętarka?

Wkrętarka to elektronarzędzie lub narzędzie pneumatyczne do szybkiego wkręcania i wykręcania śrub oraz wkrętów. W mowie potocznej funkcjonuje jako zakrętarka, a małe modele domowe bywają nazywane wkrętareczką. Najpopularniejsza jest wiertarko-wkrętarka, która łączy wkręcanie z wierceniem otworów w drewnie i metalu.

Kluczowym elementem jest sprzęgło przeciążeniowe z regulacją – po osiągnięciu nastawionego momentu wrzeciono przestaje obracać śrubę, dzięki czemu łeb nie zostaje zbyt mocno wciągnięty w materiał, a gwint nie zostaje zerwany.

Do czego służy wkrętarka?

montaż konstrukcji z drewna, płyt meblowych i g-k,
wkręcanie wkrętów samowiercących w blachę i profile,
montaż i demontaż osłon, paneli, obudów maszyn,
wiercenie mniejszych otworów (wiertarko-wkrętarka),
seryjny montaż na liniach produkcyjnych (wkrętarki pneumatyczne i elektryczne z wyłącznikiem momentu).

W warsztacie samochodowym wkrętarka akumulatorowa przyspiesza demontaż osłon podwozia czy nadkoli, gdzie występuje wiele drobnych śrub.

W stolarni i przy montażu konstrukcji drewnianych wkrętarka zastępuje młotek i gwoździe, bo połączenie skręcane można później rozebrać. Przy pracach z blachą trapezową i profilami stalowymi wkrętarka akumulatorowa w połączeniu z wkrętami samowiercącymi pozwala zamontować element w jednej operacji, bez wcześniejszego wiercenia otworu.

Rodzaje wkrętarek

Rodzaj	Charakterystyka	Zastosowanie
Wiertarko-wkrętarka akumulatorowa	Sprzęgło, 2 biegi, uchwyt wiertarski	Uniwersalna – montaż i wiercenie
Zakrętarka udarowa	Udar obrotowy, uchwyt sześciokątny 1/4"	Długie wkręty, śruby w drewnie i stali
Wkrętarka do płyt g-k	Wysokie obroty, ogranicznik głębokości	Suche zabudowy
Wkrętarka pneumatyczna	Lekka, chłodna, odporna na ciągłą pracę	Produkcja, linie montażowe
Sieciowa	Stała moc, bez ładowania	Praca stacjonarna

Jak wybrać wkrętarkę?

Moment obrotowy — do mebli i drobnego montażu wystarczy niższy, do długich wkrętów w drewnie konstrukcyjnym potrzebny jest wysoki lub udar.
Napięcie i akumulator — wyższe napięcie to większa moc; pojemność Ah decyduje o czasie pracy. Warto zostać w jednym systemie akumulatorów.
Silnik bezszczotkowy — dłuższa praca na jednym ładowaniu i mniejsze zużycie.
Masa i ergonomia — przy pracy nad głową liczy się każdy gram.
Uchwyt — samozaciskowy 10 lub 13 mm albo szybkozłącze bitów 1/4".

Dla warsztatu, który już korzysta ze sprężonego powietrza, warto rozważyć wkrętarkę pneumatyczną – jest lżejsza, nie przegrzewa się przy pracy ciągłej i nie wymaga ładowania akumulatorów. Wymaga jednak odpowiedniej wydajności kompresora i przygotowania powietrza.

Najczęstsze błędy

Praca na najwyższym biegu przy wkręcaniu – bit wyskakuje i niszczy gniazdo.
Brak ustawienia sprzęgła i zrywanie gwintów w miękkich materiałach.
Wiercenie w betonie wkrętarką bez udaru.
Tanie, miękkie bity, które szybko się wyrabiają.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Akumulatory litowo-jonowe przechowuj częściowo naładowane, w suchym miejscu, z dala od wysokiej temperatury. Czyść otwory wentylacyjne i uchwyt. Przy wkręcaniu w ściany sprawdź, czy w miejscu pracy nie biegną przewody elektryczne lub rury. Używaj okularów przy wierceniu, trzymaj narzędzie oburącz przy dużych momentach – zablokowany wkręt może gwałtownie szarpnąć nadgarstkiem.