Anemometr - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Na zdjęciu: Anemometr cyfrowy – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest anemometr?

Anemometr to przyrząd do pomiaru prędkości przepływu powietrza. Potocznie nazywa się go miernikiem wiatru, wiatraczkiem pomiarowym albo przyrządem do pomiaru nawiewu. Najpopularniejsze wersje mają lekki wirnik (wiatraczek), którego obroty przelicza się na prędkość, najczęściej podawaną w metrach na sekundę.

Wiele anemometrów cyfrowych mierzy dodatkowo temperaturę powietrza, a po wprowadzeniu wymiarów kanału lub kratki – oblicza objętościowy przepływ powietrza. Dzięki temu urządzenie przydaje się nie tylko meteorologom, ale przede wszystkim instalatorom wentylacji i klimatyzacji oraz służbom utrzymania ruchu.

Do czego służy anemometr?

pomiar prędkości nawiewu i wywiewu na kratkach wentylacyjnych,
regulacja i odbiór instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych,
kontrola skuteczności odciągów i okapów stanowiskowych,
sprawdzanie pracy kabin lakierniczych i piaskarek,
pomiar prędkości wiatru przy pracach na wysokości i dźwigach,
diagnostyka chłodzenia maszyn i szaf sterowniczych.

Pomiary anemometrem są podstawą przy regulacji instalacji wentylacyjnej: pozwalają sprawdzić, czy do każdego pomieszczenia trafia projektowana ilość powietrza, oraz wykryć zatkane filtry, niedrożne kanały czy źle ustawione przepustnice. W warsztatach i zakładach produkcyjnych potwierdzają, że odciągi skutecznie usuwają opary i pyły ze stanowisk.

Rodzaje anemometrów

Rodzaj	Zasada pomiaru	Zastosowanie
Wiatraczkowy (wirnikowy)	Obroty małego wirnika	Kratki wentylacyjne, pomiary ogólne
Czaszowy	Obrót czasz wokół pionowej osi	Pomiar wiatru na zewnątrz, stacje pogodowe
Termoanemometr (z gorącym drutem)	Chłodzenie podgrzanego czujnika	Małe prędkości, kanały, wąskie szczeliny
Z rurką Pitota	Różnica ciśnień	Kanały o dużej prędkości i zapyleniu

Anemometr wiatraczkowy jest najbardziej uniwersalny, a termoanemometr najlepiej mierzy bardzo słabe przepływy.

Jak wybrać anemometr?

Zakres pomiarowy — dopasuj do mierzonych prędkości; inne wymagania ma wentylacja grawitacyjna, inne kanał nawiewny.
Rodzaj sondy — wiatraczek do kratek, sonda teleskopowa z gorącym drutem do kanałów.
Obliczanie przepływu — funkcja wprowadzania powierzchni przekroju przyda się instalatorom.
Dodatkowe pomiary — temperatura, wilgotność, uśrednianie wyników, zapis danych.
Ergonomia — sonda na przewodzie lub wysięgniku ułatwia pomiary pod sufitem.

Do okazjonalnych pomiarów wystarczy kompaktowy anemometr wiatraczkowy z wyświetlaczem. Instalatorzy i serwisanci wentylacji częściej wybierają przyrządy z wymiennymi sondami, pamięcią wyników i możliwością przesyłania danych do raportu.

Najczęstsze błędy

Trzymanie wirnika pod kątem do strugi powietrza – zaniżony wynik.
Pomiar w jednym punkcie dużej kratki zamiast uśrednienia z kilku miejsc.
Zasłanianie przepływu własnym ciałem lub dłonią.
Używanie anemometru wiatraczkowego w silnie zapylonym powietrzu.
Zbyt krótki czas pomiaru przy zmiennym, pulsującym przepływie.

Konserwacja i przechowywanie

Wirnik i sondę chroń przed uderzeniami oraz kurzem – przechowuj przyrząd w etui. Nie dmuchaj w wiatraczek sprężonym powietrzem, bo może to uszkodzić łożyskowanie. Wymieniaj baterie, zanim wskaźnik pokaże niski poziom, i okresowo zlecaj sprawdzenie dokładności, jeśli wyniki służą do odbiorów instalacji. Przy pomiarach na dachach i rusztowaniach pamiętaj o zabezpieczeniu przed upadkiem.