Brzeszczot - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Na zdjęciu: Brzeszczot 12" – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest brzeszczot?

Brzeszczot to wymienny element tnący piły – cienka, uzębiona taśma lub listwa stalowa, nazywana potocznie ostrzem do piły, listwą tnącą albo nożykiem do piły. Montuje się go w oprawce piłki ręcznej do metalu, w wyrzynarce, pile szablastej, pile ramowej mechanicznej lub (w postaci zamkniętej pętli) w pile taśmowej.

Od brzeszczotu zależy jakość i szybkość cięcia bardziej niż od samej piły. Ten sam napęd z niewłaściwym ostrzem będzie szarpał, grzał materiał i szybko tępił zęby.

Do czego służy brzeszczot?

cięcie prętów, rur, profili i kątowników stalowych,
przecinanie śrub, szpilek i zapieczonych połączeń,
docinanie drewna, płyt meblowych i tworzyw sztucznych,
cięcie krzywoliniowe w blachach i płytach (wyrzynarka),
prace rozbiórkowe i demontażowe (piła szablasta).

Rodzaje brzeszczotów

Rodzaj	Materiał ostrza	Typowe zastosowanie
Do piłki ręcznej (300 mm)	stal HSS lub bimetal	cięcie metalu w imadle, prace ślusarskie
Do wyrzynarki	HCS, HSS, bimetal	drewno, płyty, cienkie blachy, cięcie po łuku
Do piły szablastej	bimetal, węglik	rozbiórki, rury, drewno z gwoździami
Do piły ramowej maszynowej	HSS	cięcie prętów i profili w produkcji
Taśmowy (pętla)	bimetal M42, węglik	piły taśmowe do metalu i drewna

Stal HCS (wysokowęglowa) sprawdza się w miękkich materiałach, HSS w metalu, a bimetal łączy twarde zęby z elastycznym grzbietem, przez co rzadziej pęka.

Jak wybrać brzeszczot?

Podziałka zębów (TPI) — im cieńszy materiał, tym gęstsze uzębienie. W cięciu profili cienkościennych w materiale powinny pracować co najmniej trzy zęby jednocześnie.
Materiał cięty — do stali nierdzewnej wybieraj bimetal lub HSS z kobaltem, do drewna zęby rzadsze i szlifowane.
Mocowanie — chwyt typu T, U lub uniwersalny w wyrzynarkach i szablastych musi pasować do narzędzia.
Długość — powinna przekraczać grubość cięcia, by ostrze nie wyskakiwało z rzazu.
Rozwarcie zębów — faliste lub rozchylone uzębienie zapobiega klinowaniu się w materiale.

Najczęstsze błędy

Montaż brzeszczotu w piłce ręcznej zębami w niewłaściwą stronę – zęby powinny być skierowane od rękojeści, cięcie odbywa się przy ruchu do przodu.
Zbyt słabe napięcie w oprawce, przez co ostrze wygina się i łamie.
Za rzadkie zęby przy cienkiej blasze lub rurce – zęby zaczepiają i wyłamują się.
Cięcie stali bez chłodzenia i ze zbyt dużą prędkością.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Materiał zawsze mocuj w imadle lub ściskach, blisko linii cięcia. Przy wymianie ostrza w elektronarzędziu odłącz zasilanie lub wyjmij akumulator. Brzeszczot po pracy jest gorący i ostry – używaj rękawic. Zużyte, wyszczerbione ostrza wymieniaj od razu, bo zwiększają ryzyko pęknięcia. Przechowuj je w suchym miejscu, w oryginalnych opakowaniach, aby zęby nie obijały się o siebie.