Nożyce do blachy - co to jest, do czego służą i jak wybrać?

Na zdjęciu: Nożyce do blachy – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to są nożyce do blachy?

Nożyce do blachy to narzędzia do cięcia arkuszy i profili z blachy stalowej, ocynkowanej, aluminiowej i miedzianej. Pracują na zasadzie dwóch ostrzy przesuwających się względem siebie, jak w zwykłych nożyczkach, ale przy znacznie większej sile. Najprostsze to nożyce ręczne (krawieckie do blachy) o długich ramionach. Popularne są także nożyce lotnicze z przełożeniem dźwigniowym, które zwiększa siłę cięcia. Potocznie mówi się o nich też obcinaki do blachy.

W odróżnieniu od szlifierki kątowej nożyce tną „na zimno”: nie wytwarzają iskier, nie przypalają powłoki cynkowej ani lakierniczej i nie hałasują, dlatego są podstawowym narzędziem dekarzy, blacharzy i monterów wentylacji.

Do czego służą nożyce do blachy?

cięcie blach dachowych, obróbek blacharskich i rynien,
docinanie profili do płyt g-k i kanałów wentylacyjnych,
prace blacharskie przy naprawach karoserii,
wycinanie otworów i kształtów w cienkich arkuszach,
przycinanie siatek, taśm i cienkich płaskowników.

Rodzaje nożyc do blachy

Rodzaj	Cechy	Zastosowanie
Nożyce ręczne proste	Długie ramiona, bez przełożenia	Proste cięcia cienkiej blachy
Nożyce lotnicze proste (żółte rękojeści)	Przełożenie dźwigniowe	Cięcia proste i łagodne łuki
Nożyce lotnicze lewe (czerwone)	Wycinają łuk w lewo	Okręgi i krzywizny w lewo
Nożyce lotnicze prawe (zielone)	Wycinają łuk w prawo	Okręgi i krzywizny w prawo
Nożyce elektryczne / pneumatyczne	Napęd mechaniczny, nożyce lub wykrojniki	Długie cięcia, praca seryjna
Nożyce dźwigniowe stołowe	Mocowane do stołu, duża siła	Grubsza blacha, pręty, płaskowniki

Kolorystyka rękojeści nożyc lotniczych jest powszechnie stosowaną konwencją, ale warto sprawdzić kierunek cięcia w opisie narzędzia.

Jak wybrać nożyce do blachy?

Maksymalna grubość cięcia — podawana osobno dla stali miękkiej i nierdzewnej; nie przekraczaj jej.
Kierunek cięcia — do pracy z krzywiznami najlepiej mieć komplet lewe i prawe.
Materiał ostrzy — hartowana stal narzędziowa, często z ząbkowaną krawędzią zapobiegającą wyślizgiwaniu blachy.
Blokada ramion — bezpieczne przechowywanie i przenoszenie.
Ergonomia — sprężyna otwierająca i rękojeści dopasowane do dłoni zmniejszają zmęczenie.

Przy dużej ilości cięć warto rozważyć nożyce elektryczne lub pneumatyczne, które oszczędzają siłę rąk i zapewniają równą krawędź.

Najczęstsze błędy

Cięcie blachy grubszej niż dopuszczalna – ostrza tępią się i rozchodzą.
Cięcie drutu i śrub nożycami do blachy, co wyszczerbia ostrza.
Zamykanie ostrzy do końca przy każdym cięciu, co zostawia zadziory.
Cięcie blach powlekanych szlifierką kątową zamiast nożycami – iskry niszczą powłokę.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Krawędzie ciętej blachy są ostre jak brzytwa – zawsze pracuj w rękawicach odpornych na przecięcie i w okularach ochronnych. Odcinany pasek odginaj na bok, aby nie zahaczał o dłoń. Po pracy oczyść ostrza, przesmaruj oś obrotu i sprawdź, czy śruba lub nit nie mają luzu. Po zakończeniu zablokuj ramiona nożyc.