Cyrkiel traserski - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Na zdjęciu: Cyrkiel 400 mm – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest cyrkiel traserski?

Cyrkiel traserski to narzędzie ślusarskie do wyznaczania okręgów, łuków i odkładania odcinków na metalu. Bywa nazywany cyrklem do blachy, rysikiem okręgów lub traserem cyrklowym. Ma dwa ramiona zakończone hartowanymi ostrzami, którymi rysuje się trwałą linię na powierzchni materiału – zamiast ołówka pozostawia cienką rysę.

Cyrkiel traserski należy do podstawowego wyposażenia ślusarza, obok rysika, punktaka, liniału i kątownika. Rysa wykonana stalowym ostrzem nie ściera się przy przenoszeniu detalu i jest widoczna nawet po zaczęciu obróbki, dlatego trasowanie metalu wykonuje się właśnie w ten sposób, a nie markerem.

Do czego służy cyrkiel traserski?

• trasowanie okręgów pod otwory, kołnierze i uszczelki,
• wyznaczanie łuków i zaokrągleń na blachach,
• odkładanie jednakowych odcinków i podziałów,
• przenoszenie wymiarów z rysunku lub wzorca na detal,
• dzielenie okręgu na równe części, np. pod otwory na śruby.

Cyrkiel przydaje się zarówno w ślusarni i kuźni, jak i przy pracach blacharskich, w modelarstwie czy przy wykonywaniu szablonów z blachy aluminiowej. Bywa też używany do sprawdzania, czy wymiary dwóch elementów są jednakowe, bez odczytu wartości liczbowej.

Rodzaje cyrkli traserskich

Jak wybrać cyrkiel traserski?

• Zakres promieni — dopasuj długość ramion do wielkości detali; do dużych blach wybierz cyrkiel drążkowy.
• Hartowane ostrza — tylko utwardzone końcówki zostawią wyraźną rysę na stali.
• Blokada — ramiona nie mogą się rozjeżdżać w trakcie rysowania.
• Wymienne końcówki — ułatwiają serwis i dostosowanie do materiału.

Promień najdokładniej ustawia się, wkładając jedno ostrze w kreskę liniału stalowego lub w rysę suwmiarki i rozsuwając ramiona do żądanej wartości. Przy powtarzalnych pracach lepiej sprawdza się model sprężynowy, bo raz ustawiony nie zmienia rozstawu przy odkładaniu narzędzia.

Najczęstsze błędy

• Stawianie ostrza bez punktaka – noga cyrkla ślizga się i okrąg wychodzi niecentryczny.
• Trasowanie na błyszczącej, nieprzygotowanej powierzchni, na której rysa jest słabo widoczna.
• Zbyt mocny nacisk, który wygina ramiona i zmienia promień.
• Używanie cyrkla jako rysika lub przecinaka.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Przed trasowaniem zaznacz środek punktakiem i pomaluj pole tuszem traserskim lub kredą. Ostrza ostrz delikatnie na osełce, zachowując stożkowy kształt. Po pracy nałóż osłonki na końcówki – chronią one dłonie oraz same ostrza przed wyszczerbieniem. Cyrkiel przechowuj w etui, z dala od wilgoci.

Polecane produkty – cyrkiel traserski w eTOMNAR.pl

Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.

Cyrkiel 300 mmZobacz produkt →Cyrkiel 150 mmZobacz produkt →Cyrkiel 300 mmZobacz produkt →

Kategorie w sklepie

• Narzędzia traserskie i pomiarowe
• Przyrządy pomiarowe

Zobacz też w Encyklopedii

• Rysik traserski – co to jest i jak wybrać
• Punktak – co to jest i jak wybrać
• Centrownik – co to jest i jak wybrać
• Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks

Szukane także jako

cyrkiel do blachy, rysik okręgów, traser cyrklowy, cyrkiel ślusarski

FAQ

Jak narysować okrąg na blasze?

Zaznacz środek punktakiem, pomaluj pole tuszem traserskim, ustaw promień cyrkla na liniale i obróć cyrkiel wokół punktu.

Czym różni się cyrkiel traserski od kreślarskiego?

Traserski ma dwie stalowe, hartowane nogi i rysuje rysą na metalu. Kreślarski zostawia ślad ołówkiem lub tuszem na papierze.

Jak trasować duże okręgi?

Do promieni przekraczających zasięg zwykłego cyrkla używa się cyrkla drążkowego z głowicami na belce.

Jak wyznaczyć środek wałka cyrklem?

Cyrkiel krawędziowy ustawia się na promień zbliżony do połowy średnicy i z kilku miejsc obwodu kreśli łuki na czole. Środek leży pośrodku powstałego pola.