Co to jest frez kulisty?
Frez kulisty to frez trzpieniowy, którego część robocza zakończona jest półkulą. Nazywa się go też frezem sferycznym, frezem kulowym lub z angielska ball nose. Ostrza biegną po obwodzie i przechodzą płynnie w zaokrągloną końcówkę, dzięki czemu narzędzie zostawia w materiale ślad o kształcie promienia.
To podstawowe narzędzie do obróbki powierzchni krzywoliniowych na frezarkach CNC, ale przydaje się również na maszynach konwencjonalnych przy rowkach półokrągłych.
Do czego służy frez kulisty?
- frezowanie powierzchni 3D w formach, matrycach i tłocznikach,
- wykonywanie rowków półokrągłych, np. pod kulki i sprężyny,
- frezowanie zaokrągleń w narożach i promieni przejściowych,
- obróbka wykańczająca skomplikowanych kształtów,
- grawerowanie i frezowanie reliefów.
Na frezarkach CNC obróbkę kształtów prowadzi się zwykle dwuetapowo: najpierw frezem walcowym usuwa się większość naddatku, a potem frez kulisty kilkoma gęstymi przejściami nadaje ostateczny kształt. Od kroku bocznego zależy, ile pracy pozostanie przy polerowaniu powierzchni.
Rodzaje frezów kulistych
| Rodzaj | Cechy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| HSS / HSS-Co | wytrzymały, tańszy | frezarki konwencjonalne, stal i metale kolorowe |
| Pełnowęglikowy (VHM) | sztywny, wysokie prędkości | CNC, obróbka form i stali hartowanych |
| Dwuostrzowy | duże przestrzenie na wiór | aluminium, tworzywa, obróbka zgrubna |
| Wieloostrzowy | gładka powierzchnia | wykańczanie stali |
| Z wydłużoną szyjką | zwężona część za ostrzami | głębokie wnęki i żebra |
Frezy z płytkami wymiennymi o zaokrąglonym kształcie stosuje się przy dużych średnicach.
Jak wybrać frez kulisty?
- Promień — średnica frezu musi być mniejsza niż najmniejszy promień wklęsły na detalu.
- Materiał obrabiany — do aluminium wybieraj frezy o polerowanych rowkach i małej liczbie ostrzy, do stali hartowanej pełny węglik z powłoką.
- Długość robocza — tak krótka, jak to możliwe; każde wydłużenie zwiększa ugięcie.
- Powłoka — chroni ostrze przed zużyciem przy pracy na sucho i z wysokimi prędkościami.
- Chwyt — tolerancja chwytu powinna współpracować z dokładną oprawką lub tuleją.
Najczęstsze błędy
- Praca samym czubkiem frezu, gdzie prędkość skrawania jest bliska zeru – pogarsza to powierzchnię.
- Zbyt duży krok boczny przy wykańczaniu, który zostawia widoczne „grzbiety”.
- Za długi wysięg z oprawki i drgania.
- Pominięcie korekty wysokości – frez kulisty mierzy się do środka lub czubka kuli zależnie od programu.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Frezy przechowuj w osłonach – zaokrąglona końcówka jest bardzo wrażliwa na uderzenia. Mocuj je w czystej oprawce o małym biciu. Obserwuj stan ostrzy przy czubku, bo tam zużycie pojawia się najszybciej. Podczas pracy stosuj osłony i okulary, a narzędzie wymieniaj wyłącznie przy wyłączonym wrzecionie.
Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Frez palcowy – co to jest i jak wybrać
- Frez – co to jest i jak wybrać
- Oprawka narzędziowa – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
frez sferyczny, ball nose, frez kulowy, frez promieniowy
FAQ
Do czego służy frez kulisty?
Do frezowania powierzchni 3D, promieni i rowków półokrągłych. Jest podstawowym narzędziem w obróbce form i matryc.
Jak dobrać krok boczny dla frezu kulistego?
Im mniejszy krok, tym niższe grzbiety między przejściami i gładsza powierzchnia. Przy wykańczaniu stosuje się kroki stanowiące niewielki ułamek średnicy.
Czym różni się frez kulisty od torusowego?
Kulisty ma pełną półkulę na końcu, a torusowy płaskie czoło z zaokrąglonymi narożami. Torusowy szybciej zdejmuje materiał na płaskich obszarach.
Czy frez kulisty nadaje się na frezarkę ręczną?
Tak, do rowków półokrągłych i zaokrągleń. Pełne możliwości pokazuje jednak dopiero na maszynach CNC.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google
