Frez - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Meta title: Frez - rodzaje, zastosowanie, dobór do materiału | TOMNAR

Meta description: Sprawdź, czym jest frez, jakie są rodzaje frezów do metalu i jak dobrać frez do rowków, kieszeni, planowania oraz obróbki aluminium lub stali.

Co to jest frez?

Frez to wieloostrzowe narzędzie skrawające używane we frezarkach, centrach CNC, frezarko-wiertarkach i narzędziach obrotowych. W przeciwieństwie do wiertła frez może obrabiać materiał nie tylko czołem, ale również bokiem. Pozwala wykonywać rowki, kieszenie, płaszczyzny, kontury, fazy i powierzchnie o złożonej geometrii.

Do czego służy frez?

Frez jest używany w obróbce metalu, aluminium, tworzyw, drewna i kompozytów.

frezowanie rowków,
planowanie powierzchni,
wykonywanie kieszeni,
obróbka konturów,
fazowanie krawędzi,
obróbka form i elementów technicznych.

Rodzaje frezów

Do najpopularniejszych należą frezy palcowe, walcowo-czołowe, kuliste, torusowe, do rowków teowych, tarczowe i modułowe z wymiennymi płytkami. Frezy HSS są dobre do wielu prac warsztatowych, natomiast VHM, czyli węglikowe, lepiej sprawdzają się przy większej wydajności i obróbce CNC. Do aluminium stosuje się frezy o dużych rowkach wiórowych, a do stali nierdzewnej narzędzia o odpowiedniej geometrii i powłoce.

Jak wybrać frez?

Dobór frezu zależy od materiału, rodzaju obróbki, maszyny i mocowania. Do rowków i kieszeni często wybiera się frezy palcowe. Do powierzchni 3D lepsze są frezy kuliste. Do większych średnic i pracy produkcyjnej warto rozważyć frezy z płytkami wymiennymi.

Zwróć uwagę na:

materiał frezu: HSS, HSS-Co, VHM,
średnicę i długość roboczą,
liczbę ostrzy,
typ czoła,
powłokę,
materiał obrabiany,
sposób odprowadzania wiórów.

Przykłady użycia narzędzia

Frez palcowy można wykorzystać do wykonania rowka wpustowego. Frez kulisty sprawdzi się przy powierzchniach 3D i zaokrągleniach. Frez do aluminium pozwala szybko obrabiać stopy lekkie bez zapychania rowków wiórowych. Frez z płytkami wymiennymi jest praktyczny przy planowaniu większych powierzchni.

Konserwacja narzędzia

Frezy należy przechowywać oddzielnie, aby ostrza nie obijały się o siebie. Po pracy warto usunąć wióry i resztki chłodziwa, a narzędzie osuszyć. Stępionych frezów nie powinno się używać, bo zwiększają opory, grzeją materiał i pogarszają jakość powierzchni. Przy frezach składanych trzeba kontrolować stan płytek i śrub mocujących.

Wytyczne dotyczące bezpieczeństwa

Frez musi być prawidłowo zamocowany w oprawce. Nie wolno pracować frezem z pęknięciem, wyszczerbieniem albo źle dokręconą płytką. Należy stosować okulary ochronne, osłony i właściwe parametry skrawania. Zbyt duży posuw lub obroty mogą doprowadzić do złamania narzędzia.

Innowacje narzędziowe

Nowoczesne frezy korzystają z powłok TiAlN, AlTiN, ZrN i geometrii dopasowanych do konkretnych materiałów. Coraz popularniejsze są frezy VHM do obróbki wysokowydajnej oraz narzędzia specjalne do aluminium, stali nierdzewnej i materiałów hartowanych. W produkcji dużą rolę odgrywa też optymalizacja odprowadzania wiórów.