Głębokościomierz - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Głębokościomierz – Głębokościomierz Limit

Na zdjęciu: Głębokościomierz Limit – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest głębokościomierz?

Głębokościomierz, potocznie miernik głębokości lub „głębokościówka”, to przyrząd do pomiaru głębokości otworów nieprzelotowych, rowków, wybrań i stopni. Składa się z poprzeczki opieranej o powierzchnię odniesienia oraz wysuwanego pręta lub listwy, która sięga dna mierzonego elementu.

Najczęściej spotykaną odmianą jest suwmiarka głębokościowa (głębokościomierz suwmiarkowy, suwmiarka do rowków) – ma szeroką stopę zamiast szczęk i odczyt noniuszowy, zegarowy lub cyfrowy. Pomiar głębokości umożliwia też wysuwka zwykłej suwmiarki, ale z mniejszą stabilnością.

Głębokościomierz jest jednym z podstawowych przyrządów w ślusarni, narzędziowni i warsztacie mechanicznym, obok suwmiarki uniwersalnej i mikrometru.

Do czego służy głębokościomierz?

kontrola głębokości otworów pod gwint i kołki,
pomiar rowków wpustowych i podcięć,
sprawdzanie stopni i osadzeń w tulejach,
pomiar wystawania tłoka lub tulei w silnikach,
kontrola zużycia bieżnika opon (głębokościomierze do opon).

Przy pomiarze stopa przyrządu musi leżeć płasko na powierzchni odniesienia, a pręt lub listwę wysuwa się delikatnie do momentu kontaktu z dnem. Odczyt wykonuje się bez odrywania przyrządu, a przy noniuszu warto zablokować suwak śrubą przed wyjęciem z otworu.

Rodzaje głębokościomierzy

Rodzaj	Odczyt	Zastosowanie
Suwmiarka głębokościowa noniuszowa	Noniusz, zwykle 0,05 lub 0,02 mm	Uniwersalna, nie wymaga baterii
Suwmiarka głębokościowa cyfrowa	Wyświetlacz, zerowanie w dowolnym punkcie	Szybki odczyt, pomiary różnicowe
Głębokościomierz zegarowy	Czujnik zegarowy na stopie	Płytkie wybrania, kontrola seryjna
Głębokościomierz mikrometryczny	Bęben mikrometryczny, wymienne pręty	Najwyższa dokładność
Głębokościomierz do bieżnika	Prosta skala lub cyfrowy	Warsztaty oponiarskie

W praktyce warsztatowej najczęściej wybiera się suwmiarkę głębokościową, która łączy przystępną cenę z wystarczającą dokładnością.

Jak wybrać głębokościomierz?

Zakres pomiaru — dopasuj do najgłębszych otworów, z niewielkim zapasem.
Dokładność — do ogólnej ślusarki wystarczy suwmiarka, do pasowań lepszy głębokościomierz mikrometryczny.
Długość stopy — dłuższa poprzeczka pewniej opiera się nad szerokimi wybraniami.
Kształt końcówki — cienki pręt lub haczyk do wąskich otworów i podcięć.
Odczyt — cyfrowy ułatwia pracę, analogowy nie zależy od baterii.

W warsztacie samochodowym przydatny jest prosty, cyfrowy głębokościomierz, natomiast w narzędziowni i przy obróbce na obrabiarkach lepiej sprawdza się zestaw kilku przyrządów o różnych zakresach.

Najczęstsze błędy

Opieranie stopy na zadziorze lub fazie zamiast na płaskiej powierzchni.
Przechylanie przyrządu – pręt nie jest prostopadły do dna.
Zbyt mocny docisk, który odkształca cienkie ścianki.
Brak sprawdzenia zera na płycie pomiarowej przed pomiarem.
Pomiar w otworze, w którym zostały wióry lub chłodziwo.

Konserwacja i przechowywanie

Po pomiarach wycieraj prowadnicę i stopę z chłodziwa i wiórów, a powierzchnie pomiarowe zabezpieczaj cienkim olejem. Przechowuj przyrząd w etui, z dala od magnesów i źródeł ciepła. Okresowo sprawdzaj wskazania na płytkach wzorcowych. W wersji cyfrowej wyjmij baterię przy dłuższym nieużywaniu.

Przyrządy używane w produkcji warto objąć okresowym wzorcowaniem, a ich wyniki zapisywać w dokumentacji kontroli jakości.