Ostrzałka do wierteł - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Ostrzałka do wierteł – Ostrzarka - szlifierka do wierteł

Na zdjęciu: Ostrzarka - szlifierka do wierteł – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest ostrzałka do wierteł?

Ostrzałka do wierteł, nazywana też ostrzarką do wierteł lub szlifierką do wierteł, to urządzenie przywracające wiertłu prawidłową geometrię ostrza: kąt wierzchołkowy, kąt przyłożenia i symetrię krawędzi tnących. Wiertło umieszcza się w uchwycie prowadzącym, który ustawia je względem ściernicy, dzięki czemu wynik jest powtarzalny.

Szersze pojęcie ostrzałka (ostrzarka, szlifierka do ostrzenia, potocznie także osełka elektryczna) obejmuje urządzenia do ostrzenia różnych narzędzi tnących – noży, dłut, frezów czy noży tokarskich. Wiele modeli łączy kilka funkcji w jednej obudowie.

Ręczne ostrzenie wiertła na szlifierce wymaga dużej wprawy, ponieważ trudno utrzymać jednakowy kąt i długość obu krawędzi. Ostrzałka eliminuje ten problem i pozwala uzyskać efekt zbliżony do fabrycznego.

Do czego służy ostrzałka do wierteł?

ostrzenie stępionych wierteł krętych HSS i HSS-Co,
zmiana kąta wierzchołkowego pod konkretny materiał,
wykonanie podcięcia ścina (ścieniania rdzenia), które ułatwia centrowanie,
naprawa wierteł z wyszczerbionym ostrzem,
ostrzenie innych narzędzi w modelach uniwersalnych.

W warsztacie, gdzie zużywa się dużo wierteł, ostrzenie pozwala ograniczyć koszty i zawsze mieć pod ręką ostre narzędzie.

Rodzaje ostrzałek

Rodzaj	Cechy	Dla kogo
Przystawka do szlifierki stołowej	Uchwyt ustawiający wiertło przy ściernicy	Okazjonalne ostrzenie
Elektryczna ostrzałka do wierteł	Wbudowana ściernica, prowadnice, uchwyt z tulejkami	Warsztaty, ślusarnie
Ostrzałka uniwersalna	Wymienne przystawki do wierteł, noży, dłut	Warsztaty ogólne
Ostrzałka narzędziowa	Precyzyjne ustawienie kątów, różne ściernice	Narzędziownie, frezy i noże tokarskie

Jak wybrać ostrzałkę do wierteł?

Zakres średnic — sprawdź, od jakiej najmniejszej do największej średnicy urządzenie ostrzy.
Regulacja kąta wierzchołkowego — typowo 118° do stali ogólnej i 135° do twardszych materiałów.
Ściernica — korund do HSS, ściernica z CBN lub diamentowa do twardszych stali i węglików.
Funkcja ścieniania rdzenia — przydatna przy większych wiertłach.
Moc i stabilność — ciężka podstawa ogranicza drgania i poprawia dokładność.

W małym warsztacie wystarczy kompaktowa ostrzałka do wierteł o średnicach typowo używanych w ślusarstwie. Przy dużej rotacji narzędzi warto rozważyć model z szerszym zakresem średnic i możliwością ostrzenia innych narzędzi.

Najczęstsze błędy

Niesymetryczne krawędzie – wiertło wierci otwór większy niż nominalny.
Przegrzanie ostrza i przebarwienia, które oznaczają utratę twardości.
Zbyt mały kąt przyłożenia – wiertło trze zamiast skrawać.
Ostrzenie wiertła na zbyt zużytej, nierównej ściernicy.
Zbyt mocne dociskanie wiertła do ściernicy zamiast kilku lekkich przejść.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Pracuj zawsze w okularach ochronnych i przy założonych osłonach ściernicy. Sprawdź, czy ściernica nie jest pęknięta, a jej maksymalna prędkość obrotowa odpowiada urządzeniu. Regularnie usuwaj pył szlifierski i obciągaj ściernicę. Ostrzone wiertło chłodź, nie dopuszczając do jego zaczerwienienia. Po naostrzeniu sprawdź symetrię krawędzi i kąt przymiarem do wierteł.