Pierścień Segera - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Pierścień Segera – Pierścienie segera wewnętrzne, 300 szt., 3-32 mm

Na zdjęciu: Pierścienie segera wewnętrzne, 300 szt., 3-32 mm – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest pierścień Segera?

Pierścień Segera, potocznie seger lub zabezpieczenie Segera, a fachowo pierścień osadczy sprężynujący, to płaski, rozcięty pierścień stalowy, który osadza się w rowku na wałku lub w otworze. Dzięki sprężystości mocno przylega do dna rowka i tworzy występ, który zatrzymuje łożysko, koło zębate, tuleję czy sworzeń przed przesunięciem osiowym.

Większość pierścieni ma na końcach ucha z otworami, w które wchodzą końcówki szczypiec do segerów.

Do czego służy pierścień Segera?

ustalanie łożysk na wałkach i w obudowach,
zabezpieczanie kół zębatych, kół pasowych i tulei,
blokowanie sworzni w przegubach, zawiasach i siłownikach,
montaż w przekładniach, pompach, sprzęgłach i elektronarzędziach,
zastępowanie nakrętek i podkładek tam, gdzie brakuje miejsca.

Zaletą segera jest prostota: wystarczy wytoczyć rowek, a pierścień zajmuje bardzo mało miejsca i można go zdjąć bez niszczenia części. Dzięki temu konstrukcja jest lżejsza i tańsza niż przy połączeniach gwintowanych.

W tej samej grupie elementów ustalających znajdują się zawleczki (np. do zabezpieczania nakrętek koronowych) oraz kołki sprężyste i walcowe, służące do łączenia i pozycjonowania części.

Rodzaje pierścieni Segera

Rodzaj	Norma	Gdzie się montuje
Pierścień osadczy zewnętrzny	DIN 471	w rowku na wałku (sworzniu)
Pierścień osadczy wewnętrzny	DIN 472	w rowku w otworze (obudowie)
Podkładka zabezpieczająca (typu E)	DIN 6799	wsuwana bokiem na wałek, bez rozpierania
Pierścienie drutowe i sprężyste	różne	lekkie zabezpieczenia, małe obciążenia

Pierścienie zewnętrzne dobiera się według średnicy wałka, a wewnętrzne według średnicy otworu – rozmiar nominalny odpowiada tej średnicy.

Jak wybrać pierścień Segera?

Typ — zewnętrzny na wałek, wewnętrzny do otworu – nie są zamienne.
Średnica nominalna — zmierz średnicę wałka lub otworu, a nie samego rowka.
Grubość — musi pasować do szerokości rowka, inaczej powstanie luz osiowy.
Materiał — stal sprężynowa fosforanowana do ogólnych zastosowań, nierdzewna do wilgoci i żywności.
Zestaw — w warsztacie najpraktyczniejszy jest komplet pierścieni w kasecie z przegródkami.

Najczęstsze błędy

Zbyt mocne rozginanie pierścienia – trwale się odkształca i traci sprężystość.
Ponowne użycie zużytego lub skrzywionego segera.
Montaż śrubokrętem zamiast szczypcami, co rysuje wałek i grozi wystrzeleniem pierścienia.
Brak sprawdzenia, czy pierścień całkowicie wszedł w rowek.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Przed demontażem oczyść rowek i pierścień z brudu oraz smaru, aby końcówki szczypiec pewnie weszły w otwory. Do montażu i demontażu używaj szczypiec do segerów – osobnych do pierścieni zewnętrznych (rozwierających) i wewnętrznych (zaciskających) lub szczypiec uniwersalnych z przełączaniem. Zawsze noś okulary ochronne: zsunięty ze szczypiec pierścień potrafi odskoczyć z dużą prędkością. Po montażu obróć pierścień w rowku, aby sprawdzić, czy siedzi na całym obwodzie.