Płaskownik pomiarowy - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Na zdjęciu: Liniał krawędziowy 200 mm DIN 874-00 – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest płaskownik pomiarowy?

Płaskownik pomiarowy to precyzyjny przyrząd w kształcie listwy, którego krawędź lub powierzchnia robocza jest wykonana z bardzo małą odchyłką od prostej lub płaszczyzny. W praktyce nazywa się go liniałem pomiarowym, listwą kontrolną lub płaskownikiem kontrolnym. Nie służy do odczytu długości, lecz do sprawdzania, czy powierzchnia jest płaska, a krawędź prosta.

Wykonuje się go z hartowanej stali, żeliwa lub granitu. Krótkie liniały krawędziowe mają ostrze zaokrąglone, dłuższe liniały powierzchniowe – szeroką płaszczyznę roboczą.

Przyrząd ten należy do podstawowego wyposażenia działów kontroli jakości, narzędziowni i serwisów silników. Jest prosty w użyciu, a jednocześnie pozwala wykryć odchyłki, których nie widać gołym okiem ani nie da się zmierzyć suwmiarką.

Do czego służy płaskownik pomiarowy?

• kontrola płaskości głowic i bloków silnika przed montażem uszczelki,
• sprawdzanie prostoliniowości prowadnic obrabiarek,
• ocena płaskości powierzchni po frezowaniu, szlifowaniu i skrobaniu,
• kontrola stołów maszyn, płyt i kołnierzy,
• wyznaczanie miejsc do skrobania na tuszowanie (liniały powierzchniowe).

Rodzaje płaskowników pomiarowych

W serwisach samochodowych najczęściej używa się stalowych liniałów płaskich w połączeniu ze szczelinomierzem, a w narzędziowniach liniałów krawędziowych do bardzo dokładnej kontroli małych powierzchni.

Jak wybrać płaskownik pomiarowy?

• Długość — dłuższa niż kontrolowana powierzchnia lub pozwalająca na pomiar w kilku położeniach.
• Klasa dokładności — określa dopuszczalną odchyłkę prostoliniowości; wyższa klasa do pracy wzorcowej.
• Przekrój — krawędziowy do szczeliny świetlnej, płaski do szczelinomierza.
• Materiał — stal hartowana jest odporna na zużycie, granit nie koroduje i jest stabilny termicznie.
• Futerał — chroni krawędź roboczą przed uszkodzeniem.

Dla warsztatu mechanicznego dobrym rozwiązaniem jest jeden długi liniał płaski do głowic i prowadnic oraz krótszy liniał krawędziowy do kontroli małych, precyzyjnie obrobionych powierzchni.

Najczęstsze błędy

• używanie płaskownika jako zwykłego liniału do trasowania i cięcia,
• pomiar na zabrudzonej powierzchni lub z resztkami uszczelki,
• sprawdzanie tylko wzdłuż jednej linii zamiast po przekątnych,
• odkładanie liniału krawędzią na metalowy stół.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Po użyciu oczyść liniał, nałóż cienką warstwę oleju antykorozyjnego i włóż do futerału. Długie liniały przechowuj w pozycji podpartej w punktach minimalnego ugięcia lub zawieszone, nigdy oparte o ścianę. Unikaj gwałtownych zmian temperatury przed pomiarem i nie trzymaj liniału długo w dłoni – ciepło ręki zmienia wymiary. Dokładność okresowo potwierdzaj w laboratorium.

Polecane produkty – płaskownik pomiarowy w eTOMNAR.pl

Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.

Liniał krawędziowy 100 mm DIN 874-00Zobacz produkt →Liniał krawędziowy 75 mm DIN 874-00Zobacz produkt →Liniał krawędziowy 300 mm DIN 874-00Zobacz produkt →

Kategorie w sklepie

• Suwmiarki, wysokościomierze i liniały
• Narzędzia traserskie i pomiarowe

Zobacz też w Encyklopedii

• Szczelinomierz – co to jest i jak wybrać
• Płyta granitowa pomiarowa – co to jest i jak wybrać
• Liniał stalowy – co to jest i jak wybrać
• Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks

Szukane także jako

liniał pomiarowy, listwa kontrolna, płaskownik kontrolny, liniał krawędziowy

FAQ

Jak sprawdzić płaskość głowicy silnika?

Połóż liniał kontrolny na czystej powierzchni wzdłuż, w poprzek i po przekątnych, a pod krawędź wsuwaj listki szczelinomierza. Wynik porównaj z danymi serwisowymi silnika.

Czym różni się płaskownik pomiarowy od liniału stalowego?

Liniał stalowy ma podziałkę i służy do mierzenia długości. Płaskownik pomiarowy jest wykonany z dużą dokładnością prostoliniowości i służy do kontroli kształtu.

Co to jest metoda szczeliny świetlnej?

Liniał krawędziowy przykłada się do powierzchni na tle światła. Widoczne prześwity wskazują nierówności, a doświadczone oko wychwytuje bardzo małe szczeliny.

Jaką długość liniału do głowicy?

Liniał powinien obejmować całą długość głowicy, aby jednym przyłożeniem sprawdzić jej płaskość na całej powierzchni.