
Na zdjęciu: Szczelinomierz – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to jest szczelinomierz?
Szczelinomierz to zestaw cienkich, kalibrowanych płytek stalowych o różnych grubościach, połączonych wspólną osią. Płytki nazywa się listkami pomiarowymi, a cały przyrząd potocznie szczelinówką lub miernikiem luzu. Każdy listek ma wybitą grubość, najczęściej w milimetrach, czasem także w calach. Pomiar polega na wsuwaniu listków w szczelinę – grubość listka, który wchodzi z lekkim oporem, odpowiada wielkości szczeliny.
Szczelinomierz jest jednym z najprostszych, ale i najczęściej używanych przyrządów w serwisie silników i w utrzymaniu ruchu. Nie wymaga zasilania ani kalibracji elektronicznej, a jego dokładność zależy głównie od stanu listków i wyczucia osoby mierzącej.
Do czego służy szczelinomierz?
- regulacja luzów zaworowych w silnikach spalinowych,
- ustawianie przerwy na elektrodach świec zapłonowych,
- pomiar luzu osiowego wałów, kół zębatych i łożysk,
- kontrola płaskości głowic razem z liniałem kontrolnym,
- ustawianie szczelin w maszynach, prasach i matrycach,
- sprawdzanie luzu pierścieni tłokowych w zamku.
Rodzaje szczelinomierzy
| Rodzaj | Cechy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Szczelinomierz płaski | proste listki stalowe w oprawce | uniwersalne pomiary luzów |
| Szczelinomierz wygięty (kątowy) | końcówki listków wygięte pod kątem | trudno dostępne zawory i dźwigienki |
| Szczelinomierz długi | listki o dużej długości | głowice, maszyny, prowadnice |
| Szczelinomierz mosiężny | listki niemagnetyczne | pomiary przy czujnikach magnetycznych |
| Szczelinomierz drutowy | kalibrowane druty | świece zapłonowe, styki |
| Taśma szczelinomiernicza | rolka o jednej grubości | docinanie podkładek dystansowych |
Jak wybrać szczelinomierz?
- Zakres i liczba listków — typowo od kilku setnych do około 1 mm; więcej listków to dokładniejszy dobór.
- Jednostki — przy starszych lub amerykańskich pojazdach przydają się listki z oznaczeniem w calach.
- Kształt listków — proste do pomiarów ogólnych, wygięte do silników z utrudnionym dostępem.
- Długość listków — dłuższe docierają do szczelin głęboko w maszynie.
- Materiał — stal sprężynowa z ochroną antykorozyjną lub mosiądz tam, gdzie liczy się brak magnetyzmu.
W warsztacie samochodowym praktyczne są dwa szczelinomierze: krótki, kątowy do zaworów i dłuższy, prosty do kontroli głowic z liniałem oraz pomiarów luzów w skrzyniach biegów i mostach.
Najczęstsze błędy
- wciskanie listka na siłę – zawyżony odczyt i zagięcie listka,
- pomiar luzu zaworowego na ciepłym silniku, gdy dane dotyczą zimnego,
- używanie listków pogiętych, zardzewiałych lub z zatartym oznaczeniem,
- pomiar pojedynczym listkiem w szczelinie o nierównej szerokości bez sprawdzenia w kilku miejscach.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Po użyciu wytrzyj listki z oleju i brudu, a przed odłożeniem pokryj je cienką warstwą oleju antykorozyjnego. Składaj listki do oprawki, aby się nie pogięły, i przechowuj szczelinomierz w etui. Zużyte lub zagięte listki wymieniaj, bo zaniżają dokładność. Przy regulacji zaworów pracuj przy wyłączonym silniku, a wał obracaj ręcznie kluczem, nie rozrusznikiem.
Polecane produkty – szczelinomierz w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Szczelinomierz płytkowy kalibrowany 2595-4AZobacz produkt →
Szczelinomierz płytkowy kalibrowany 2595-5AZobacz produkt →
Szczelinomierz płytkowy kalibrowany 2595-1AZobacz produkt →Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Płaskownik pomiarowy – co to jest i jak wybrać
- Płytki wzorcowe – co to jest i jak wybrać
- Klucz do świec – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
listki pomiarowe, szczelinówka, miernik luzu, szczelinomierz listkowy
FAQ
Jak zmierzyć luz zaworowy szczelinomierzem?
Ustaw tłok danego cylindra w GMP suwu sprężania, wsuń listek o grubości z danych serwisowych między dźwigienkę a zawór. Listek powinien przesuwać się z lekkim oporem.
Jaki zakres szczelinomierza do samochodu?
W większości silników wystarcza zakres od kilku setnych do około 1 mm, z gęstym stopniowaniem listków.
Czy można łączyć kilka listków?
Tak, ale każde połączenie zwiększa ryzyko błędu. Lepiej mierzyć jednym listkiem o właściwej grubości, jeśli zestaw na to pozwala.
Po co szczelinomierz mosiężny?
Mosiężne listki nie magnetyzują się, dlatego stosuje się je przy pomiarach szczelin czujników i elementów magnetycznych, np. w układach zapłonowych.