
Na zdjęciu: Płytki wzorcowe kątowe – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to są płytki wzorcowe?
Płytki wzorcowe to prostopadłościenne wzorce długości o dwóch równoległych powierzchniach pomiarowych, wykonanych z bardzo dużą dokładnością wymiaru i płaskości. Nazywa się je też płytkami Johanssona, płytkami pomiarowymi lub wzorcami długości. Należą do szerszej grupy wzorców pomiarowych, czyli elementów odniesienia, z którymi porównuje się wskazania przyrządów. Słowem kalibrator określa się zarówno wzorzec, jak i przyrząd do sprawdzania dokładności narzędzi pomiarowych, także elektrycznych.
Płytki z kompletu można łączyć w stosy przez przywieranie, uzyskując niemal dowolny wymiar.
Do czego służą płytki wzorcowe?
- sprawdzanie i kalibracja mikrometrów, suwmiarek i czujników,
- ustawianie przyrządów pomiarowych na zadany wymiar,
- kontrola wymiarów przy pomiarach porównawczych,
- ustawianie liniałów sinusowych na określony kąt,
- ustawianie narzędzi i przyrządów w obróbce precyzyjnej.
W zakładach produkcyjnych płytki są podstawą spójności pomiarów – to dzięki nim wskazania wielu przyrządów w różnych działach można odnieść do jednego, wiarygodnego wzorca długości.
Rodzaje wzorców i płytek
| Rodzaj | Cechy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Płytki stalowe | hartowana stal, dobre przywieranie | warsztat, narzędziownia |
| Płytki ceramiczne | odporne na korozję i zużycie | częste użycie, środowisko wilgotne |
| Płytki z węglika | bardzo duża odporność na ścieranie | płytki ochronne i najczęściej używane rozmiary |
| Płytki kątowe | wzorce kąta | kontrola kątomierzy i ustawień kątowych |
| Wzorzec nastawczy | pręt lub pierścień o znanym wymiarze | ustawianie mikrometrów i średnicówek |
| Kalibrator elektryczny | źródło wzorcowego napięcia lub prądu | sprawdzanie multimetrów i mierników |
Płytki dzieli się na klasy dokładności – najdokładniejsze stosuje się w laboratoriach do wzorcowania innych płytek, a niższe klasy w kontroli warsztatowej.
Jak wybrać płytki wzorcowe?
- Klasa dokładności — dobierz do przeznaczenia: laboratorium, kontrola jakości lub warsztat.
- Liczba płytek w komplecie — większy komplet pozwala złożyć więcej wymiarów mniejszą liczbą płytek.
- Materiał — stal do typowych zastosowań, ceramika tam, gdzie problemem jest korozja.
- Płytki ochronne — zabezpieczają skrajne płytki stosu przed zużyciem.
- Świadectwo wzorcowania — potrzebne, gdy płytki służą do kalibracji w systemie jakości.
Najczęstsze błędy
- Dotykanie powierzchni pomiarowych gołymi palcami – pot powoduje korozję.
- Pomiar zaraz po wyjęciu z ciepłej dłoni; wymiar odniesienia dotyczy temperatury 20°C.
- Pozostawianie płytek złączonych w stos przez długi czas.
- Przesuwanie płytek po sobie z zabrudzeniami, co rysuje powierzchnie.
- Składanie wymiaru z większej liczby płytek niż to konieczne.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Przed użyciem przemyj płytki benzyną ekstrakcyjną lub środkiem zalecanym przez producenta i pozwól im wyrównać temperaturę z otoczeniem. Chwytaj je za boki, najlepiej w rękawiczkach lub szczypcami. Po pracy rozłącz stos, oczyść płytki i nałóż cienką warstwę środka konserwującego. Przechowuj je w oryginalnej kasecie i poddawaj okresowemu wzorcowaniu w akredytowanym laboratorium.
Polecane produkty – płytki wzorcowe w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Płytki wzorcowe kątoweZobacz produkt →
Wzorzec kontrolny 25 mmZobacz produkt →
Wzorzec kontrolny 100 mmZobacz produkt →Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Mikrometr – co to jest i jak wybrać
- Płyta granitowa pomiarowa – co to jest i jak wybrać
- Czujnik zegarowy – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
wzorzec pomiarowy, kalibrator, płytki Johansson, wzorce długości, płytki pomiarowe, etalon
FAQ
Do czego służą płytki wzorcowe?
Do sprawdzania i kalibracji przyrządów pomiarowych oraz do ustawiania ich na dokładny wymiar w pomiarach porównawczych.
Jak łączyć płytki wzorcowe?
Oczyszczone płytki przykłada się do siebie i przesuwa z lekkim naciskiem, aż przywrą. Cienka warstwa smaru i bardzo gładkie powierzchnie zapewniają trwałe połączenie.
Jakie klasy mają płytki wzorcowe?
Wyróżnia się kilka klas dokładności – od laboratoryjnych, używanych do wzorcowania, po warsztatowe do bieżącej kontroli przyrządów.
Czym różni się wzorzec od kalibratora?
Wzorzec odtwarza znaną wartość, np. długość. Kalibratorem nazywa się wzorzec lub przyrząd, za pomocą którego sprawdza się dokładność innych narzędzi.