Uchwyt dobierasz do mocowania na wrzecionie i zakresu wierteł. Wiertarki ręczne mają gwint 3/8″-24 lub 1/2″-20 UNF, wiertarki stołowe – stożek B16 na trzpieniu MK2 (Morse’a). Zakres 1–13 mm wystarczy do większości prac, 3–16 mm – do wiertarek stołowych.
Mocowanie uchwytu wiertarskiego
Trzy sposoby mocowania. Ręczne wiertarki i wkrętarki mają gwint (najczęściej 1/2″-20 UNF), wiertarki stołowe – stożek B16 lub B18 osadzany na trzpieniu, kolumnowe i tokarki – trzpień ze stożkiem Morse’a.
Sprawdź na wrzecionie lub w instrukcji: gwint (wiertarki ręczne) albo stożek (stołowe, kolumnowe, tokarki).
| Mocowanie | Zakres uchwytu | Gdzie | Uchwyty i trzpienie w sklepie |
|---|---|---|---|
| 3/8″ – 24 UNF | 0,8–10 mm | wiertarki ręczne, wkrętarki akumulatorowe | |
| 1/2″ – 20 UNF | 1–13 mm | wiertarki 13 mm, wiertarko-wkrętarki, udarowe | |
| Stożek B12 | 0,5–10 / 1–13 mm | wiertarki stołowe, małe statywy | |
| Stożek B16 | 1–13 / 3–16 mm | wiertarki stołowe i kolumnowe, tokarki (konik) | |
| Stożek B18 | 1–16 / 3–16 mm | wiertarki kolumnowe, frezarko-wiertarki | — |
| Weldon / trzpień walcowy | 1–13 / 3–16 mm | frezarki, centra obróbcze, oprawki z Weldonem | |
| Stożek ISO / BT 40–50 | do 16 mm | frezarki CNC i konwencjonalne |
Stożki B (DIN 238) – liczba to przybliżona średnica stożka w mm. Uchwyt B16 założysz na trzpień MK2/B16 lub MK3/B16 i włożysz w wrzeciono Morse’a.
Stożki Morse’a MK1–MK5 – trzpienie i tuleje redukcyjne
Stożek Morse’a. Numer MK musi pasować do gniazda wrzeciona. Mniejszy trzpień osadzisz w większym gnieździe przez tuleję redukcyjną – odwrotnie się nie da. Płetwę wybijasz klinem przy demontażu.
Tuleja redukcyjna pozwala włożyć mniejszy stożek w większe gniazdo (np. MK2 w MK3). Do wybijania – klin.
| Stożek | Ø na dużym końcu | Typowe maszyny | Tuleje, trzpienie, adaptery w sklepie |
|---|---|---|---|
| MK1 (SM1) | 12,07 mm | wiertarki stołowe do 13 mm, tokarki stołowe | |
| MK2 (SM2) | 17,78 mm | wiertarki stołowe 16–20 mm, konik tokarek, małe frezarki | |
| MK3 (SM3) | 23,83 mm | wiertarki kolumnowe 25–32 mm, tokarki średnie | |
| MK4 (SM4) | 31,27 mm | wiertarki kolumnowe 32–40 mm, frezarko-wiertarki | |
| MK5 (SM5) | 44,40 mm | wiertarki promieniowe, duże tokarki |
Rodzaje uchwytów wiertarskich
Z kluczykiem czy samozaciskowy? Uchwyt z kluczykiem mocniej trzyma duże wiertła i przy wierceniu w stali. Samozaciskowy pozwala wymienić wiertło bez narzędzi – idealny do wkrętarek i częstych zmian.
Najczęstsze pytania
Jak sprawdzić gwint uchwytu wiertarki?
Zmierz średnicę gwintu wrzeciona: ok. 9,5 mm to 3/8″-24 UNF, ok. 12,7 mm to 1/2″-20 UNF. W wiertarkach 13 mm prawie zawsze 1/2″-20.
Uchwyt B16 czy B18?
Musi pasować do trzpienia lub wrzeciona – stożki nie są zamienne. B16 jest najczęstszy w wiertarkach stołowych do 16 mm.
Jak zdjąć uchwyt z gwintem?
Otwórz szczęki, odkręć śrubę lewą w środku (gwint lewy – w prawo), potem odkręć uchwyt w lewo kluczem imbusowym włożonym w szczęki i krótkim uderzeniem.
Uchwyt bije – co robić?
Sprawdź czystość stożka (opiłki, smar), dociśnij trzpień w wrzecionie. W tanich uchwytach bicie 0,2–0,3 mm jest normalne; do precyzyjnych prac – uchwyt precyzyjny.
Inne tabele doboru
Zaktualizowano: 14.11.2026 · eTOMNAR.pl – narzędzia i maszyny dla warsztatów i firm.