
Na zdjęciu: Przenośna Maszyna Do Fazowania 0022 – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to jest fazownik?
Fazownik to narzędzie lub urządzenie do wykonywania faz, czyli ukośnych ścięć krawędzi, oraz do usuwania ostrych narożników. Spotyka się też nazwy fazowacz, skrobak do faz czy wykańczacz krawędzi. W zależności od skali pracy może to być prosty ręczny nożyk, frez stożkowy montowany w wiertarce lub samodzielna maszyna, która fazuje krawędzie blach i rur przed spawaniem.
Faza poprawia bezpieczeństwo przy obsłudze detalu, ułatwia montaż elementów i przygotowuje krawędź pod spoinę o pełnym przetopie.
Do czego służy fazownik?
- przygotowanie krawędzi blach i rur do spawania (rowki V, X, Y),
- fazowanie otworów i wylotów gwintów,
- łamanie ostrych krawędzi po cięciu laserem, plazmą lub piłą,
- przygotowanie krawędzi pod malowanie proszkowe, by farba nie odpadała z ostrych narożników,
- wykańczanie detali po obróbce skrawaniem.
W konstrukcjach spawanych faza decyduje o tym, czy spoina przetopi całą grubość blachy. W produkcji maszyn z kolei łamanie krawędzi jest często wymaganiem rysunkowym – ostre narożniki kaleczą montażystów i uszkadzają uszczelki. Fazownik pozwala wykonać obie te operacje szybko i powtarzalnie, bez długiego szlifowania.
Rodzaje fazowników
| Rodzaj | Budowa | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Ręczny | uchwyt z nożem lub ostrzem stożkowym | małe fazy, łamanie krawędzi, drobne serie |
| Fazownik krawędziowy elektryczny lub pneumatyczny | głowica z płytkami skrawającymi i prowadnicą | fazy pod spawanie na blachach i profilach |
| Fazownik do rur | mocowany wewnątrz lub na zewnątrz rury | przygotowanie końców rur do spawania |
| Frez stożkowy (pogłębiacz) | narzędzie w wiertarce lub frezarce | fazowanie otworów i krawędzi |
Fazowanie można też wykonać szlifierką kątową, ale ręczne prowadzenie nie daje równej fazy na długim odcinku.
Jak wybrać fazownik?
- Wielkość fazy — sprawdź maksymalną szerokość fazy w jednym przejściu.
- Kąt — popularne są 30°, 37,5° i 45°; maszyny z regulacją kąta są bardziej uniwersalne.
- Materiał — do stali nierdzewnej i twardych stopów potrzebne są płytki z węglików spiekanych.
- Kształt detalu — do prostych krawędzi wybierz fazownik z prowadnicą, do krzywizn model z łożyskiem prowadzącym.
- Napęd — elektryczny do warsztatu, pneumatyczny tam, gdzie liczy się waga i odporność na przeciążenia.
Najczęstsze błędy
- Zbyt duża faza w jednym przejściu, prowadząca do drgań i poszarpanej powierzchni.
- Tępe płytki, które bardziej zgniatają niż skrawają materiał.
- Fazowanie bez prowadnicy i nierówny kąt na długości krawędzi.
- Pominięcie usunięcia gratu po fazowaniu.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Wióry z fazowania są ostre i gorące – pracuj w okularach i rękawicach odpornych na przecięcie, ale nie zbliżaj dłoni do wirującej głowicy. Detal mocuj w imadle lub ściskach. Przed wymianą płytek odłącz zasilanie lub sprężone powietrze. Regularnie obracaj płytki na nową krawędź, czyść prowadnice z wiórów i smaruj według zaleceń instrukcji.
Polecane produkty – fazownik w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Gratownik – co to jest i jak wybrać
- Pogłębiacz – co to jest i jak wybrać
- Szlifierka kątowa – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
fazowacz, skrobak do faz, wykańczacz krawędzi, fazowarka
FAQ
Jaki kąt fazy pod spawanie?
Dla złączy doczołowych blach typowo stosuje się kąt ukosowania ok. 30° na stronę, co daje rowek V 60°. Dokładne wymiary określa instrukcja technologiczna spawania.
Czym różni się fazownik od gratownika?
Gratownik tylko usuwa zadzior i łamie krawędź. Fazownik wykonuje fazę o określonym kącie i szerokości.
Czy można fazować szlifierką kątową?
Można, ale faza będzie nierówna. Do powtarzalnych faz pod spawanie lepszy jest fazownik z prowadnicą.
Jak sfazować otwór?
Pogłębiaczem stożkowym w wiertarce na niskich obrotach albo ręcznym fazownikiem do otworów.