Nawiertak - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Na zdjęciu: Nawiertak NC P081/03 – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest nawiertak?

Nawiertak to krótkie, sztywne narzędzie do wykonywania nakiełków – stożkowych gniazd na czole wałka lub punktów startowych do wiercenia. W praktyce nazwą tą określa się dwa narzędzia: klasyczny nawiertak dwustronny (wiertło do nakiełków) oraz wiertło NC do nakiełkowania, zwane też nakiełkownikiem lub wiertłem punktującym.

Klasyczny nawiertak ma cienki czop wiercący i stożek 60°, który tworzy gniazdo pod kieł konika tokarki. Wiertło NC ma krótką, sztywną część roboczą z kątem wierzchołkowym np. 90° lub 120° i służy do precyzyjnego ustalenia miejsca wiercenia.

Do czego służy nawiertak?

wykonywanie nakiełków do podparcia długich wałków kłem konika,
przygotowanie detali do toczenia i szlifowania w kłach,
nakiełkowanie przed wierceniem na obrabiarkach CNC i wiertarkach, aby wiertło nie „pływało”,
jednoczesne wykonanie fazki na krawędzi otworu (wiertło NC 90°).

Rodzaje nawiertaków

Rodzaj	Cechy	Zastosowanie
Nawiertak forma A	stożek 60°, bez stożka ochronnego	standardowe nakiełki pod kieł
Nawiertak forma B	stożek 60° + stożek ochronny 120°	nakiełki chronione przed uszkodzeniem krawędzi
Nawiertak forma R	łukowy zarys tworzący	nakiełki tolerujące drobne niewspółosiowości
Wiertło NC 90°	krótkie, sztywne, ostrze na wierzchołku	nakiełkowanie i fazowanie otworów
Wiertło NC 120°/142°	kąt dopasowany do kąta wiertła	punktowanie przed wiertłami o kącie 118°/140°

Formy A, B i R opisuje norma DIN 333.

Jak wybrać nawiertak?

Cel — nakiełek pod kieł – nawiertak 60° (A, B lub R); start otworu – wiertło NC.
Wielkość — średnicę nawiertaka dobiera się do średnicy wałka i masy detalu – większy nakiełek lepiej przenosi obciążenie.
Kąt wiertła NC — kąt nakiełka nie powinien być mniejszy od kąta wierzchołkowego wiertła, aby wiertło zaczynało skrawać od środka.
Materiał — HSS do uniwersalnych prac, HSS-Co do stali trudnoobrabialnych, węglik do produkcji seryjnej na CNC.
Materiał obrabiany — do stali nierdzewnej i stopowej wybieraj narzędzia o podwyższonej odporności na temperaturę.

Najczęstsze błędy

Zbyt niskie obroty i zbyt duży posuw – cienki czop nawiertaka łatwo się łamie.
Zbyt głęboki nakiełek – stożek przechodzi w walcową część narzędzia, a kieł nie przylega prawidłowo.
Nakiełkowanie bez chłodzenia w stali – szybkie tępienie ostrza.
Nawiertak mocowany z dużym wysięgiem lub w bijącym uchwycie.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Przy pracy na tokarce i wiertarce stosuj okulary ochronne, nie używaj rękawic przy wirującym wrzecionie i nie usuwaj wiórów ręką – służy do tego hak lub szczotka. Detal mocuj pewnie w uchwycie lub imadle.

Nawiertaki przechowuj w oprawkach lub kasetach, bo cienki czop jest kruchy. Stosuj olej lub emulsję chłodzącą. Tępy nawiertak zostawia poszarpany nakiełek, który pogarsza współosiowość toczenia.

Polecane produkty – nawiertak w eTOMNAR.pl

Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.

Nawiertak NC P081/05Zobacz produkt →

Nawiertak NC P081/08Zobacz produkt →

Nawiertak NC P081/12Zobacz produkt →

Kategorie w sklepie

Zobacz też w Encyklopedii

Szukane także jako

wiertło do nakiełków, nakiełkownik, wiertło NC, wiertło punktujące, nawiertak tokarski

FAQ

Jaki kąt ma nakiełek pod kieł tokarski?

Typowy nakiełek pod kieł ma stożek 60°. Taki kąt dają nawiertaki form A, B i R.

Czym różni się nawiertak od wiertła NC?

Nawiertak ma cienki czop i stożek 60° i tworzy gniazdo pod kieł. Wiertło NC jest sztywniejsze, ma kąt np. 90° lub 120° i służy do punktowania miejsca przed wierceniem.