Płytka wymienna - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Płytka wymienna – Płytki Tokarskie KNUX160405LN

Na zdjęciu: Płytki Tokarskie KNUX160405LN – dostępny w eTOMNAR.pl

Co to jest płytka wymienna?

Płytka wymienna, nazywana też płytką skrawającą, płytką wieloostrzową, płytką tokarską lub frezarską, a w skrócie VBD, to niewielki element skrawający mocowany w oprawce noża tokarskiego, głowicy frezarskiej lub przecinaka. Gdy krawędź się zużyje, płytkę obraca się lub wymienia, zamiast ostrzyć całe narzędzie.

Płytki wykonuje się najczęściej z węglików spiekanych, często pokrytych powłokami. Spotyka się również płytki z cermetali, ceramiki, regularnego azotku boru (CBN) i diamentu polikrystalicznego (PCD).

Do czego służy płytka wymienna?

toczenie zewnętrzne i wewnętrzne (wytaczanie),
frezowanie czołowe, walcowo-czołowe i kopiowe,
przecinanie i toczenie rowków,
toczenie i frezowanie gwintów,
obróbka seryjna, gdzie liczy się powtarzalność i szybka wymiana ostrza.

Płytka ma kilka krawędzi skrawających, a jej położenie w oprawce jest zawsze takie samo, więc po wymianie nie trzeba ponownie ustawiać narzędzia.

Rodzaje płytek wymiennych

Kształt (litera ISO)	Kąt naroża	Zastosowanie
C – rombowa	80°	toczenie zgrubne i średnie, czoła i wzdłużne
D – rombowa	55°	toczenie kopiowe, wykańczanie
V – rombowa	35°	kopiowanie złożonych profili
W – trygonalna	80°	uniwersalne toczenie, mocne naroże
T – trójkątna	60°	toczenie ogólne, wiele krawędzi
S – kwadratowa	90°	toczenie zgrubne, fazowanie, frezowanie
R – okrągła	—	kopiowanie, frezowanie promieniowe

Oznaczenie wg ISO 1832, np. CNMG 120408, opisuje kolejno: kształt (C), kąt przyłożenia (N – 0°), klasę tolerancji (M), typ mocowania i łamacza wiórów (G), długość krawędzi (12 mm), grubość (04) i promień naroża (08 = 0,8 mm). Płytki do przecinania mają osobne systemy oznaczeń i zwykle są mocowane w sprężystej oprawce.

Jak wybrać płytkę wymienną?

Oprawka — kształt, wielkość i kąt przyłożenia płytki muszą pasować do gniazda w nożu lub frezie.
Grupa materiałowa ISO — P – stal (kolor niebieski), M – stal nierdzewna (żółty), K – żeliwo (czerwony), N – metale nieżelazne (zielony), S – stopy żaroodporne (brązowy), H – materiały utwardzone (szary).
Rodzaj obróbki — zgrubna wymaga mocnego naroża i większego promienia, wykańczająca – ostrej krawędzi i mniejszego promienia.
Łamacz wiórów — geometria powinna odpowiadać głębokości skrawania i posuwowi.
Sztywność maszyny — na lekkich tokarkach lepiej pracują płytki o dodatniej geometrii.

Najczęstsze błędy

Stosowanie płytki do aluminium w obróbce stali i odwrotnie.
Praca zbyt małym posuwem – płytka trze, nagrzewa się i szybko tępi.
Niedokręcona śruba mocująca lub brud w gnieździe, przez co płytka pęka.
Zbyt długie używanie zużytej krawędzi, aż do wykruszenia i uszkodzenia oprawki.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Przed wymianą płytki oczyść gniazdo z wiórów i chłodziwa, a śrubę dokręcaj kluczem o właściwym rozmiarze, bez przesady. Używane krawędzie oznaczaj, aby nie wracać do zużytych. Przy obróbce noś okulary ochronne – wióry z płytek węglikowych są gorące i ostre. Nie usuwaj wiórów ręką; użyj haczyka lub szczotki przy zatrzymanej maszynie.

Polecane produkty – płytka wymienna w eTOMNAR.pl

Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.

Płytki skrawające SCMT09T304NZobacz produkt →

Płytki tokarskie SCMT120408NZobacz produkt →

Płytka tokarska z gwintem wewnętrznym P. Metric 1.50 mmZobacz produkt →

Kategorie w sklepie

Zobacz też w Encyklopedii

Szukane także jako

płytka tokarska, płytka skrawająca, płytka VBD, płytka frezarska, płytka węglikowa

FAQ

Co oznacza CNMG na płytce tokarskiej?

C to kształt rombowy 80°, N – kąt przyłożenia 0°, M – klasa tolerancji, a G – płytka z otworem i obustronnym łamaczem wiórów.

Jaką płytkę do stali nierdzewnej?

Płytkę z gatunku przeznaczonego do grupy ISO M (oznaczenie żółte), z ostrą krawędzią i odpowiednim łamaczem wiórów.

Czym różni się płytka pozytywowa od negatywowej?

Płytka negatywowa ma kąt przyłożenia 0° i może mieć krawędzie po obu stronach, a pozytywowa ma dodatni kąt, mniejsze siły skrawania i lepiej pracuje na lżejszych maszynach.