
Na zdjęciu: Wiertło kobaltowe cylindryczne P065/01.00 – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to jest wiertło kobaltowe?
Wiertło kobaltowe to wiertło ze stali szybkotnącej z dodatkiem kobaltu, oznaczanej jako HSS-Co, HSS-E lub w praktyce warsztatowej po prostu wiertło cobalt. Popularnie nazywa się je wiertłem do nierdzewki albo „mocnym wiertłem”, bo radzi sobie tam, gdzie zwykłe HSS szybko się tępi.
Kobalt (najczęściej około 5% lub 8%, oznaczenia M35 i M42) podnosi twardość na gorąco – ostrze zachowuje własności skrawające w wyższej temperaturze. Wiertła te mają zwykle charakterystyczny złoto-brązowy lub matowy kolor.
Ważne jest rozróżnienie: kobalt jest stopiony w całym materiale wiertła, a nie naniesiony powierzchniowo jak powłoka TiN. Dzięki temu wiertło zachowuje właściwości także po wielokrotnym ostrzeniu, co odróżnia je od wierteł wyłącznie powlekanych.
Do czego służy wiertło kobaltowe?
- wiercenie stali nierdzewnej i kwasoodpornej,
- stale stopowe, ulepszone cieplnie i trudnoobrabialne,
- żeliwo, brązy i twarde mosiądze,
- praca w produkcji, gdzie liczy się trwałość krawędzi.
Sprawdza się w wiertarkach ręcznych, stołowych i magnetycznych, o ile obroty są odpowiednio niskie.
Rodzaje wierteł kobaltowych
| Typ | Cechy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| HSS-Co 5% (M35) | Dobry kompromis twardości i ciągliwości | Inox, uniwersalne prace |
| HSS-Co 8% (M42) | Wyższa twardość, bardziej kruche | Stale twarde, produkcja |
| Krótkie (stub) | Sztywne, mniej się uginają | Wiercenie ręczne w twardym materiale |
| Długość standardowa DIN 338 | Najpopularniejsza seria | Większość prac warsztatowych |
Wiertła kobaltowe występują też jako stopniowe i stożkowe – zasada materiałowa jest ta sama.
Jak wybrać wiertło kobaltowe?
- Zawartość kobaltu — 5% do większości zadań, 8% do bardzo twardych stali na stabilnej maszynie.
- Kąt wierzchołkowy — 135° z podcięciem rdzenia lepiej się centruje niż 118°.
- Szlif — pełny szlif zapewnia dokładność średnicy i powtarzalność.
- Komplet czy sztuki — zestaw w kasecie przydaje się w warsztacie, pojedyncze sztuki do najczęściej używanych średnic.
Średnicę dobieraj do potrzeb: pod gwint metryczny wierci się otwór o średnicy równej średnicy nominalnej pomniejszonej o skok (np. 6,8 mm pod M8). Przy większych średnicach w stali nierdzewnej opłaca się najpierw nawiercić otwór pilotowy mniejszym wiertłem kobaltowym, a potem powiększyć go do wymiaru.
Najczęstsze błędy
- Zbyt wysokie obroty – stal nierdzewna utwardza się, a wiertło żarzy.
- Za mały nacisk i „szlifowanie” zamiast skrawania, co także umacnia materiał.
- Wiercenie na sucho bez oleju lub pasty.
- Używanie kruchych wierteł M42 w niestabilnej wiertarce ręcznej.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Stosuj olej do gwintowania lub emulsję i wyprowadzaj wióry co kilka milimetrów. Tępe wiertło kobaltowe można ostrzyć na ostrzałce. Przechowuj je w kasecie, aby krawędzie nie obijały się o siebie. Detal mocuj w imadle, pracuj w okularach – wióry z nierdzewki są ostre i gorące.
Polecane produkty – wiertło kobaltowe w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Wiertło spiralne kobaltowe P065/11.75Zobacz produkt →
Wiertło spiralne kobaltowe P065/12.25Zobacz produkt →
Wiertło spiralne kobaltowe P065/12.50Zobacz produkt →Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Wiertło – co to jest i jak wybrać
- Ostrzałka do wierteł – co to jest i jak wybrać
- Wiertło stopniowe – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
wiertło cobalt, wiertło do nierdzewki, mocne wiertło, HSS-Co
FAQ
Czy wiertło kobaltowe jest lepsze od HSS?
Do stali nierdzewnej i twardych stopów tak, bo dłużej trzyma ostrość w wysokiej temperaturze. Do zwykłej stali konstrukcyjnej standardowe HSS w zupełności wystarcza.
Jakie obroty do wiercenia nierdzewki?
Wyraźnie niższe niż przy stali węglowej, ze stałym, zdecydowanym posuwem i chłodzeniem, tak aby powstawał ciągły wiór.
Czy wiertło kobaltowe można ostrzyć?
Tak, kobalt jest w całym materiale wiertła, więc po naostrzeniu nie traci właściwości.
Jak rozpoznać wiertło kobaltowe?
Po oznaczeniu na chwycie: HSS-Co, HSS-E, M35 lub M42. Sam kolor nie jest pewnym wyznacznikiem, bo złoty odcień może pochodzić z powłoki TiN.