
Na zdjęciu: Wiertło stopniowe M10 – dostępny w eTOMNAR.pl
Co to jest wiertło stopniowe?
Wiertło stopniowe to stożkowe narzędzie z szeregiem stopni o rosnącej średnicy, dzięki któremu jednym wiertłem wykonuje się otwory w wielu rozmiarach. W warsztatach mówi się na nie choinka, schodkowe wiertło lub stopniak – od charakterystycznego kształtu przypominającego schodki.
Każdy stopień ma cylindryczną część prowadzącą i krótkie przejście, które jednocześnie fazuje krawędź otworu. Najczęściej wykonuje się je ze stali HSS, HSS-Co lub z powłoką TiN/TiAlN.
Na trzonie lub w opisie narzędzia podaje się zakres średnic, liczbę stopni i ich skok. Jedno wiertło zastępuje więc cały komplet wierteł krętych i otwornic do blach, a przy tym zostawia otwór okrągły, bez zadziorów i bez deformacji materiału.
Do czego służy wiertło stopniowe?
- otwory w cienkich blachach stalowych, aluminiowych i ze stali nierdzewnej,
- przepusty kablowe i dławnice w obudowach i rozdzielnicach,
- powiększanie istniejących otworów,
- otwory w tworzywach, płytach PCV i profilach,
- gratowanie i fazowanie krawędzi.
Na cienkiej blasze zwykłe wiertło kręte potrafi „wciągnąć” materiał i zostawić trójkątny otwór – choinka tego problemu nie ma.
Szczególnie cenią je elektrycy, instalatorzy klimatyzacji, blacharze samochodowi i producenci obudów z blachy.
Rodzaje wierteł stopniowych
| Rodzaj | Cecha | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Rowek prosty | Prosta konstrukcja, łatwe ostrzenie | Blachy, tworzywa |
| Rowek spiralny | Lepsze odprowadzanie wióra, cichsza praca | Grubsze blachy, stal |
| HSS z powłoką TiN/TiAlN | Mniejsze tarcie, dłuższa żywotność | Częsta praca w stali |
| HSS-Co | Odporność na temperaturę | Stal nierdzewna |
Różnią się także zakresem średnic (np. 4–12 mm, 4–20 mm, 6–30 mm) i skokiem stopni – co 1 lub co 2 mm.
Jak wybrać wiertło stopniowe?
- Zakres średnic — dopasuj do typowych otworów, np. dławnic M16–M32.
- Wysokość stopnia — powinna być większa niż grubość wierconego materiału.
- Chwyt — trójkątny lub sześciokątny nie obraca się w uchwycie.
- Materiał i powłoka — do nierdzewki HSS-Co, do aluminium wystarczy HSS.
- Nawiercenie — wiele choinek ma końcówkę samocentrującą, która nie wymaga otworu pilotowego, ale na śliskiej blasze warto zrobić punktakiem znacznik.
- Napęd — wiertło pracuje dobrze w wiertarce akumulatorowej, przewodowej i stołowej; najważniejsza jest regulacja obrotów.
Najczęstsze błędy
- Za wysokie obroty przy dużych stopniach, co przypala krawędzie.
- Wiercenie materiału grubszego niż wysokość stopnia – otwór wychodzi stożkowy.
- Brak podparcia blachy od spodu, przez co blacha się wygina.
Konserwacja i bezpieczeństwo
Prędkość obrotową dobieraj do aktualnie pracującego, największego stopnia i stosuj kroplę oleju. Blachę mocuj ściskami – wiertło stopniowe przy przebiciu może szarpnąć detalem. Zakładaj okulary, a ostre wióry usuwaj szczotką, nie palcami. Po pracy oczyść rowki i przechowuj wiertło w etui.
Polecane produkty – wiertło stopniowe w eTOMNAR.pl
Przykładowe modele dostępne w naszym sklepie. Pełną ofertę, parametry i ceny znajdziesz w kategoriach poniżej.
Wiertło stopniowe M8Zobacz produkt →
Wiertło stożkowe stopnioweZobacz produkt →
WIERTŁO STOPNIOWE 4-12mmZobacz produkt →Kategorie w sklepie
Zobacz też w Encyklopedii
- Wiertło – co to jest i jak wybrać
- Pogłębiacz – co to jest i jak wybrać
- Gratownik – co to jest i jak wybrać
- Encyklopedia narzędzi A–Z – pełny indeks
Szukane także jako
choinka, schodkowe wiertło, stopniak, wiertło stożkowe do blachy
FAQ
Do czego służy wiertło choinka?
Do wiercenia otworów o różnych średnicach w cienkich blachach i tworzywach jednym narzędziem, z jednoczesnym fazowaniem krawędzi.
Czy wiertłem stopniowym można wiercić w stali nierdzewnej?
Tak, najlepiej wiertłem HSS-Co, na niskich obrotach i z olejem.
Czy wiertło stopniowe można naostrzyć?
Wiertła z prostym rowkiem da się podostrzyć na ostrzałce lub ściernicą, szlifując powierzchnię natarcia w rowku.
Jakie wiertło stopniowe do dławnic?
Popularnym wyborem jest wiertło z zakresem obejmującym średnice dławnic M16, M20, M25 i M32, czyli około 16–32 mm, ze stopniami dopasowanymi do tych rozmiarów.