Tabela doboru wierteł pod gwintowniki metryczne (M3–M24)

Prawidłowy dobór średnicy wiertła pod gwintownik to kluczowy etap wykonywania gwintów wewnętrznych. Zbyt mały otwór powoduje przeciążenie narzędzia i ryzyko złamania gwintownika, natomiast zbyt duży obniża jakość i wytrzymałość gwintu.

W tym poradniku przedstawiamy praktyczną tabelę doboru wierteł pod gwinty metryczne, wykorzystywaną w warsztatach ślusarskich, mechanicznych i produkcji przemysłowej.

Artykuł jest szczególnie przydatny dla osób wykonujących gwintowanie ręczne i maszynowe przy użyciu gwintowników HSS, zestawów gwintowników maszynowych oraz narzędzi do obróbki skrawaniem dostępnych w ofercie sklepu etomnar.pl.

🔩 Jak dobrać średnicę wiertła pod gwint?

Dla gwintów metrycznych obowiązuje prosta zasada:

Średnica wiertła ≈ średnica nominalna gwintu – skok gwintu

Przykład:
Gwint M8 × 1.25
8 mm – 1.25 mm = 6.75 mm → stosujemy wiertło Ø 6.8 mm

📊 TABELA DOBORU WIERTŁA POD GWINTOWNIKI METRYCZNE

🛠️ Gwintowanie ręczne a maszynowe – różnice w doborze

W praktyce warsztatowej stosuje się dwie metody:

🔹 Gwintowanie ręczne

• stosowane przy naprawach i pracach jednostkowych

• używa się kompletów 2–3 gwintowników (zgrubny, pośredni, wykańczający)

• ważne jest dokładne osiowe prowadzenie narzędzia

🔹 Gwintowanie maszynowe

• wykonywane na wiertarkach, frezarkach i centrach obróbczych

• stosuje się gwintowniki maszynowe spiralne lub prostoliniowe

• kluczowe znaczenie ma prawidłowa średnica wiertła oraz chłodzenie

W obu przypadkach nieprawidłowy dobór wiertła prowadzi do:
✔ zbyt dużych oporów skrawania
✔ szybkiego zużycia gwintownika
✔ zerwania narzędzia w otworze

⚙️ Wskazówki praktyczne dla warsztatu

✔ Do stali konstrukcyjnej stosuj wiertła HSS lub HSS-Co
✔ Do stali nierdzewnej i twardych materiałów używaj gwintowników kobaltowych
✔ Przy gwintowaniu maszynowym zawsze stosuj chłodziwo lub olej do gwintowania
✔ Przy otworach nieprzelotowych wybieraj gwintowniki z rowkiem spiralnym

🧰 Najczęściej stosowane zestawy warsztatowe

W pracy warsztatowej najczęściej wykorzystuje się:

• zestawy gwintowników i narzynek metrycznych

• komplety wierteł HSS w zakresie 1–13 mm

• zestawy wierteł pod gwinty drobnozwojne i zwykłe

Takie rozwiązania pozwalają szybko dobrać odpowiednie narzędzie do średnicy gwintu i materiału obrabianego.

📌 Dlaczego prawidłowy dobór wiertła jest tak ważny?

Nieprawidłowa średnica otworu pod gwint może powodować:

❌ zbyt płytki gwint – niska wytrzymałość połączenia
❌ nadmierne tarcie – ryzyko złamania gwintownika
❌ problemy z wkręceniem śruby
❌ uszkodzenie detalu

Dlatego tabele doboru wierteł pod gwint to podstawowe narzędzie pracy każdego mechanika i ślusarza.