Twardościomierz - co to jest, do czego służy i jak wybrać?

Co to jest twardościomierz?

Twardościomierz to przyrząd do pomiaru twardości materiału. W zależności od typu może mierzyć twardość gumy, tworzyw, metali, powłok lub innych materiałów technicznych. W warsztatach i kontroli jakości często używa się twardościomierzy Shore, zwanych też durometrami.

Do czego służy twardościomierz?

Twardościomierz pozwala ocenić, czy materiał spełnia wymagania technologiczne lub jakościowe.

kontrola gumy i elastomerów,
pomiar tworzyw sztucznych,
sprawdzanie powtarzalności dostaw,
kontrola jakości uszczelek i elementów technicznych,
badanie powłok i materiałów elastycznych,
dokumentowanie parametrów produkcyjnych.

Rodzaje twardościomierzy

Do gumy, skóry, filcu i miękkich tworzyw stosuje się twardościomierze Shore A. Do twardszych tworzyw i materiałów sztywniejszych stosuje się Shore D. Dostępne są wersje analogowe i cyfrowe. Cyfrowe ułatwiają odczyt, zapamiętywanie wyników i ograniczenie błędów operatora.

Jak wybrać twardościomierz?

Najważniejsza jest skala pomiarowa. Nie każdy twardościomierz nadaje się do każdego materiału. Trzeba dobrać go do twardości próbki, normy pomiarowej i wymaganej dokładności.

Zwróć uwagę na:

skalę Shore A, Shore D lub inną,
rozdzielczość odczytu,
powtarzalność pomiaru,
możliwość kalibracji,
ergonomię docisku,
wielkość próbki,
wymagania dokumentacyjne.

Przykłady użycia narzędzia

Twardościomierz Shore A można wykorzystać do kontroli gumowej uszczelki. Shore D sprawdzi się przy twardszych tworzywach. W zakładzie produkcyjnym można badać partie materiału przy dostawie, a w serwisie porównać stan elementu zużytego z nowym.

Konserwacja narzędzia

Końcówkę pomiarową należy utrzymywać w czystości i chronić przed uderzeniami. Przyrząd powinien być przechowywany w etui, z dala od wilgoci i pyłu. W modelach cyfrowych trzeba kontrolować baterię. Dla wiarygodnych wyników warto okresowo sprawdzać twardościomierz na wzorcach lub oddawać do kalibracji.

Wytyczne dotyczące bezpieczeństwa

Pomiar należy wykonywać na stabilnej, płaskiej próbce o odpowiedniej grubości. Nie wolno dociskać przyrządu pod kątem ani wykonywać pomiaru na zabrudzonej powierzchni. Wynik z materiału zbyt cienkiego, zakrzywionego lub nierównego może być mylący.

Innowacje narzędziowe

Nowoczesne twardościomierze cyfrowe oferują łatwiejszy odczyt, pamięć wyników, automatyczne uśrednianie i możliwość pracy z większą powtarzalnością. W kontroli jakości coraz większe znaczenie mają urządzenia ograniczające wpływ operatora na pomiar.